Sự sụp đổ của đệ nhất phu nhân quyền lực bậc nhất Hàn Quốc

Thẩm phán Tòa án Quận Trung tâm Seoul ngày 28/1 tuyên án bà Kim Keon-hee, vợ của cựu tổng thống Yoon Suk-yeol, phạm tội tham nhũng vì nhận hối lộ từ Giáo hội Thống nhất, gồm một vòng cổ Graff trị giá 43.000 USD và một túi xách Chanel.

Bà lĩnh án 20 tháng tù, phán quyết đầu tiên trong ba vụ án hình sự mà cựu đệ nhất phu nhân Hàn Quốc phải đối mặt.

"Bị cáo đã lạm dụng địa vị của mình làm công cụ trục lợi", thẩm phán Woo In-sung tuyên bố.

Bà Kim Keon-hee từng làm việc trong ngành nghệ thuật và thành lập công ty triển lãm riêng trước khi kết hôn với ông Yoon năm 2012. Vào thời điểm đó, ông Yoon vẫn là công tố viên và chưa bước chân vào chính trường.

Sau khi ông Yoon nhậm chức tổng thống từ tháng 5/2022, bà tỏ ra khác biệt với các đệ nhất phu nhân Hàn Quốc tiền nhiệm, những người khiêm nhường thường đứng sau hậu trường và ẩn mình dưới cái bóng của chồng. Bà Kim duy trì hình ảnh nổi bật với tư cách đệ nhất phu nhân, thường xuyên diện những bộ trang phục thời thượng trong các chuyến công du nước ngoài cùng chồng.

Hình ảnh nổi bật của bà Kim trước công chúng cùng những phát ngôn tự nhận mình là "trụ cột" gia đình đã làm rung chuyển xã hội vốn nặng tư tưởng gia trưởng như Hàn Quốc. Là người nổi tiếng yêu động vật, bà đã làm được điều mà các tổ chức bảo vệ quyền động vật chưa thể thực hiện trong nhiều thập niên, đó là khiến Hàn Quốc ban hành lệnh cấm tiêu thụ thịt chó.

"Bà ấy đóng vai trò chủ chốt ngay từ khi ông Yoon Suk-yeol bước chân vào chính trường và sau đó hình thành 'quan hệ đối tác chính trị' với ông", công tố viên đặc biệt Oh Jeong-hee nói khi phiên tòa bắt đầu vào tháng 9/2025. "Bà Kim không nắm giữ chức vụ chính thức nào, nhưng lại hưởng vị thế ngang ngửa tổng thống".

Ông Yoon từng gọi lễ cưới bà Kim năm 2012 là "ký ức hạnh phúc nhất" của đời mình. Ông cũng thừa nhận vai trò của bà trong việc định hình sự nghiệp chính trị. Trong chiến dịch tranh cử tổng thống, ông kể rằng có lần thức dậy lúc 5-6 giờ sáng và thấy bà nằm trên giường trả lời tin nhắn trên điện thoại của ông.

"Tôi nói 'em điên à? Sao còn thức thế này?' Cô ấy nói đang trả lời những người ủng hộ, cảm ơn họ và hứa sẽ làm tốt công việc", ông Yoon kể lại tại một cuộc họp báo cuối năm 2024.

Tuy nhiên, đời tư nhiều bê bối đã khiến bà trở thành mục tiêu công kích hàng đầu đối với các đối thủ của ông Yoon. Trên mạng xã hội, những người chỉ trích lan truyền cáo buộc bà đã phẫu thuật thẩm mỹ. Họ còn đăng tải các cuộc phỏng vấn với những người đàn ông kể từng gặp bà làm nhân viên hộp đêm ở Seoul. Bà Kim phủ nhận các cáo buộc.

Các tổ chức bảo vệ quyền phụ nữ đã chỉ trích những cuộc tấn công nhắm vào bà Kim, cho rằng đó là biểu hiện của văn hóa kỳ thị phụ nữ. Tuy nhiên, họ cũng bất bình trước việc bà bày tỏ cảm thông với một chính trị gia bị kết án vì hành vi bạo lực tình dục với thư ký.

Bà Kim Keon-hee còn đối mặt với những cáo buộc dai dẳng về việc đạo văn, dẫn tới bị thu hồi bằng thạc sĩ Đại học Nữ sinh Sookmyung hồi mùa hè 2025. Đại học Kookmin thu hồi tấm bằng tiến sĩ của bà sau đó.

Những cáo buộc thao túng cổ phiếu của Deutsch Motors (nhà phân phối BMW tại Hàn Quốc) giai đoạn 2010-2012 để thu lợi bất chính cũng bủa vây bà Kim suốt nhiều năm. Hình ảnh của bà càng xấu đi khi ông Yoon, với tư cách tổng thống, đã phủ quyết dự luật yêu cầu cuộc điều tra đặc biệt nhắm vào vợ mình.

Chiếc túi Christian Dior trị giá 2.200 USD được xem là "giọt nước tràn ly". Cuối năm 2023, một kênh YouTube đã công bố đoạn video quay lén, trong đó một mục sư người Mỹ gốc Hàn tặng bà Kim chiếc túi da. Cuộc gặp gỡ giữa họ diễn ra năm 2022, sau khi ông Yoon đắc cử, được ghi lại bằng camera bí mật gắn trong chiếc đồng hồ đeo tay của mục sư.

Luật chống tham nhũng của Hàn Quốc cấm các quan chức công quyền và vợ/chồng của họ nhận quà tặng trị giá hơn 750 USD liên quan đến công việc.

Bê bối này đã bùng nổ và khiến tỷ lệ ủng hộ dành cho ông Yoon rơi xuống mức thấp kỷ lục. Nhiều người lên tiếng chỉ trích bà "thao túng" người đàn ông "mù quáng", ám chỉ ông Yoon. Ngay cả truyền thông bảo thủ, vốn ủng hộ ông cũng dần mất kiên nhẫn.

"Chỉ có một người là Tổng thống Yoon Suk-yeol mới có thể làm rõ rằng Kim Keon-hee không phải là lãnh đạo của Hàn Quốc. Nhưng chúng ta đều biết ông ấy không thể làm được và đó chính là bi kịch", Kim Sun-duk, cây bút xã luận của tờ báo bảo thủ Dong-A Ilbo, viết hồi tháng 10/2024.

Đến cuối năm 2024, theo các khảo sát, đa số người dân Hàn Quốc ủng hộ yêu cầu của phe đối lập về việc chỉ định công tố viên đặc biệt điều tra các cáo buộc đối với bà Kim. Ông Yoon liên tục phản đối các dự luật như vậy.

"Nếu họ ném đá, tôi sẽ nhận lấy và tiếp tục tiến lên", ông nói.

Bà Kim gần như vắng bóng trước công chúng cho đến khi ông Yoon ban bố thiết quân luật vào tối 3/12/2024, đẩy quốc gia và cả hai vợ chồng vào cuộc khủng hoảng lớn hơn nhiều.

Các điều tra viên cho biết bà Kim dường như không biết về kế hoạch thiết quân luật của chồng. Tối hôm ông Yoon tuyên bố thiết quân luật, bà Kim đang đến thăm một bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ. Sau khi kế hoạch thất bại, bà Kim đã lớn tiếng nổi giận với ông Yoon vì "phá hỏng mọi thứ", theo các công tố viên.

Ông Yoon bị luận tội và bãi nhiệm. Các cuộc điều tra đặc biệt cũng nhanh chóng được tiến hành đối với ông, vợ ông cùng các cấp dưới.

Bà Kim bị bắt vào tháng 8/2025. Sau cuộc điều tra kéo dài 180 ngày, Min Joong-ki, người lãnh đạo đội ngũ công tố viên đặc biệt, ngày 29/12 cho biết bà Kim Keon-hee đã sử dụng tư cách là phu nhân tổng thống để dễ dàng nhận tiền và hàng hóa đắt tiền, đồng thời can thiệp sâu rộng vào các quyết định bổ nhiệm và đề cử nhân sự.

Đầu tháng này, tòa án đã tuyên phạt ông Yoon 5 năm tù vì tội chống lại lệnh bắt giữ và ngăn cản thành viên nội các thảo luận về thiết quân luật. Ông còn đối mặt 8 phiên tòa hình sự về các tội danh khác. Các công tố viên đã đề nghị án tử hình với ông về cáo buộc "cầm đầu nổi loạn". Tòa sẽ ra phán quyết vào tháng tới.

Việc một tổng thống Hàn Quốc kết thúc sự nghiệp trong tù không phải là hiếm gặp ở Hàn Quốc. Chính ông Yoon, khi còn là công tố viên, đã góp phần phế truất cựu tổng thống Park Geun-hye, người bị bỏ tù vì tham nhũng và lạm quyền. Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên một cặp vợ chồng cựu tổng thống bị bỏ tù cùng lúc.

Thanh Tâm (Theo CNN, Yonhap)