'Vỡ túi ngực khi chơi pickleball'

Những ngày gần đây, cộng đồng xuất hiện nhiều câu chuyện về những người phải can thiệp y tế khi chơi pickleball, tennis hoặc tập gym cường độ cao.

Khi cảm xúc lan nhanh, người thì hoang mang, người bán tín bán nghi, người lại vội vàng kết luận không hay về pickleball.

Nhưng với những người làm trong ngành Y, những người đã quen nhìn cơ thể con người qua thời gian dài, qua nhiều trường hợp cụ thể, thì chúng tôi hiểu rất rõ một điều: Không có vấn đề sức khỏe nào có thể được kết luận đúng - sai chỉ bằng một vài câu chuyện đơn lẻ.

Y học không vận hành theo cảm xúc nhất thời. Nó đòi hỏi bối cảnh, quá trình, và sự nhìn nhận đầy đủ. Vì vậy, nếu nhìn cho công bằng, vấn đề không nằm ở pickleball. Nó nằm ở cách chúng ta chơi thể thao, và sâu hơn nữa, ở cách chúng ta đối xử với cơ thể mình mỗi ngày.

Cơ thể không phải một cỗ máy vô hạn. Dù có được can thiệp thẩm mỹ hay không, dù trẻ hay đã qua tuổi sung sức nhất, thì cơ thể vẫn có giới hạn chịu đựng, có chu kỳ hồi phục, có những tín hiệu cảnh báo rất rõ ràng. Chỉ là trong nhịp sống gấp gáp, trong những trào lưu vận động bùng nổ, chúng ta thường bỏ qua - hoặc cố tình bỏ qua - những giới hạn ấy.

Một lời nhắc rằng chơi thể thao là để khỏe hơn, để sống tốt hơn, chứ không phải để chứng minh bản thân hay chạy theo phong trào bằng mọi giá.
Đã đến lúc mỗi người cần dừng lại một nhịp, tự hỏi mình một cách trung thực: Ta đang vận động để nuôi dưỡng cơ thể, hay đang ép cơ thể phải thích nghi bằng mọi giá với một nhịp sống không phù hợp? Ta đang lắng nghe cơ thể mình, hay chỉ nghe theo tiếng hò reo của trào lưu?

Pickleball không "tự nhiên" làm vỡ túi ngực - điều này cần được nói cho đúng
Trước hết, cần nói rõ một điều để tránh hiểu lầm và hoang mang không đáng có: pickleball không phải là nguyên nhân trực tiếp khiến túi ngực bị vỡ.

Các bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ đều hiểu rất rõ cấu tạo và độ bền của túi ngực hiện nay. Chúng được thiết kế để chịu được sinh hoạt hằng ngày, chịu được vận động, kể cả các hoạt động thể thao phổ biến. Nếu một người chơi pickleball ở mức độ vừa phải, có thời gian nghỉ ngơi hợp lý, thì không có chuyện chỉ "đánh vài trận" mà túi ngực bị vỡ.

Vậy vì sao vẫn có những trường hợp gặp sự cố? Câu trả lời, nếu nhìn đủ lâu và đủ kỹ, sẽ thấy không nằm ở một nguyên nhân đơn lẻ. Túi ngực không phải là vật liệu vĩnh viễn, dù được quảng bá bền bỉ đến đâu.

Theo thời gian, thường sau khoảng 7 đến 10 năm, nguy cơ xuống cấp, mòn vỏ, rách vi thể bắt đầu tăng lên. Có những túi đã trải qua hàng nghìn lần vận động, va đập nhẹ, rung lắc mà người mang túi hoàn toàn không nhận ra. Khi đó, chỉ cần thêm một yếu tố thúc đẩy nữa, sự cố sẽ bộc lộ ra bên ngoài.

Thực tế cũng cho thấy không ít người sử dụng túi ngực đã cũ, hoặc thuộc thế hệ vật liệu không còn tối ưu, nhưng lại ít khi kiểm tra định kỳ. Túi vẫn nằm đó, hình dáng bên ngoài vẫn ổn, nên chủ quan cho rằng "mọi thứ vẫn ổn". Nhưng y học không nhìn sự an toàn bằng cảm giác chủ quan. Sự xuống cấp của vật liệu diễn ra âm thầm, không ồn ào, và chỉ đến khi có vấn đề thì mới khiến người ta giật mình.

Một yếu tố khác, ít được nhắc tới nhưng lại rất quan trọng, là cường độ và tần suất vận động. Pickleball, tennis hay gym đều là những hoạt động tốt cho sức khỏe. Nhưng khi chơi với cường độ cao, ngày nào cũng chơi, ít ngày nghỉ, thì lực tác động lặp đi lặp lại lên vùng ngực là điều không thể tránh khỏi. Không chỉ túi ngực chịu lực, mà cả mô mềm, cơ, dây chằng nâng đỡ tự nhiên của cơ thể cũng bị thử thách liên tục.

Nhìn theo cách này, pickleball chỉ là "giọt nước cuối cùng", chứ không phải nguyên nhân gốc rễ. Nếu không có sự xuống cấp sẵn có của túi, nếu cơ thể được nghỉ ngơi đủ, nếu có theo dõi y tế định kỳ, thì sự cố rất khó xảy ra. Điều đáng lo vì thế không nằm ở môn thể thao, mà nằm ở chỗ chúng ta thường quên mất rằng cơ thể - kể cả khi đã can thiệp thẩm mỹ - vẫn có giới hạn chịu lực và cần được bảo dưỡng theo thời gian.

Từ góc nhìn của người làm trong ngành Y tế, điều quan trọng nhất không phải là khuyên mọi người sợ hãi hay né tránh vận động, mà là chơi thể thao một cách hiểu biết. Hiểu rằng không có thứ gì là bền mãi mãi. Hiểu rằng vận động cần đi cùng nghỉ ngơi. Và quan trọng hơn cả, hiểu rằng chăm sóc cơ thể không chỉ là làm đẹp, mà còn là theo dõi, lắng nghe và điều chỉnh lối sống cho phù hợp.
Đó không phải là sự lo lắng thái quá. Đó là sự tôn trọng dành cho chính cơ thể mình.

Chúng ta đang sống trong một giai đoạn khá đặc biệt: chơi thể thao trở thành một phong cách sống, một cách khẳng định bản thân. Trên mạng xã hội, người ta chia sẻ số bước chân mỗi ngày, số giờ tập luyện mỗi tuần. Nghỉ ngơi, trong nhiều trường hợp, lại bị nhìn như một biểu hiện của sự lười biếng, thiếu ý chí. Và rồi, rất nhiều người tự đặt cho mình một chuẩn mực: ngày nào cũng phải vận động, càng nhiều càng tốt.
Nhưng y học thì không nhìn cơ thể theo logic phong trào. Cơ thể con người không vận hành theo những khẩu hiệu truyền cảm hứng. Nó vận hành theo sinh học rất chậm, rất thật và rất công bằng.

Một cơ thể khỏe mạnh luôn cần đủ ba yếu tố: vận động - hồi phục - thích nghi. Thiếu một trong ba, vòng tròn đó sẽ gãy. Vận động tạo ra kích thích. Hồi phục giúp sửa chữa những vì tổn thương. Và chỉ khi có đủ thời gian hồi phục, cơ thể mới thích nghi và trở nên khỏe hơn. Nếu chỉ vận động liên tục mà không cho cơ thể nghỉ, điều xảy ra không phải là tăng cường sức khỏe, mà là tiêu hao dần khả năng chịu đựng.

Với pickleball cũng vậy. Chơi 1-3 buổi mỗi tuần, mỗi buổi khoảng 60-90 phút, có ngày nghỉ xen kẽ - đó là một nhịp điệu hợp lý cho đa số người trưởng thành. Ở mức đó, cơ thể còn kịp hồi phục, các nhóm cơ được nghỉ ngơi, hệ xương khớp và mô mềm có thời gian thích nghi. Đó là chơi để khỏe, để duy trì năng lượng và niềm vui lâu dài.

Ngược lại, nếu ngày nào cũng ra sân, chơi liên tục nhiều giờ, cơ thể đã mệt vẫn cố, đau vẫn cố thì đó không còn là rèn luyện nữa. Đó là đang rút dần "quỹ dự trữ" của cơ thể. Những tổn thương nhỏ chưa kịp lành sẽ chồng lên nhau. Sự mệt mỏi âm thầm tích tụ. Và đến một lúc nào đó, cơ thể buộc phải lên tiếng bằng chấn thương, viêm đau, hoặc những vấn đề mà người chơi không ngờ tới.

Hãy yêu cơ thể mình, không phải bằng việc ép nó theo trào lưu, mà bằng cách hiểu nó cần gì và dừng lại khi cần. Chơi thể thao không cần phải chứng tỏ cho mọi người biết.

Vũ Thị Minh Huyền