Bùng nổ nền kinh tế 'nữ quyền'

Năm ngoái, Dai Wen, 32 tuổi, cải tạo ngôi nhà ba tầng ở ngoại ô Chiết Giang thành homestay quy mô 5 phòng. Thay vì quảng cáo trên các kênh đặt phòng thông thường, cô đăng bài tìm khách trên Tiểu Hồng Thư (Xiaohongshu) - mạng xã hội có 70% người dùng là nữ.

Mục tiêu của cô rất rõ ràng: Chỉ nhận phụ nữ. "Tôi muốn tạo không gian để chị em kết nối sâu sắc hơn ngoài đời thực", Dai nói.

Sau nửa năm, homestay của cô đón hàng chục vị khách. Ban ngày họ làm việc, tối đến cùng nấu ăn, xem phim và trò chuyện.

Mô hình này không hoàn toàn mới. Đầu thế kỷ 20, tại Quảng Đông, những phụ nữ thề không lấy chồng từng góp tiền xây "nhà góa" để nương tựa nhau. Nhưng trong bối cảnh tỷ lệ kết hôn giảm và dân số già hóa hiện nay, các không gian "vắng bóng đàn ông" đang trở lại mạnh mẽ như một giải pháp thay thế gia đình truyền thống.

Song Mingjing, 50 tuổi, ở Đại Lý, Vân Nam cũng chuyển sang mô hình này sau những trải nghiệm tồi tệ. Kinh doanh từ năm 2022, Song ban đầu đón cả khách nam lẫn nữ. Tuy nhiên, cô thường xuyên gặp những vị khách nam gia trưởng, coi chủ nhà là "người phục vụ" và mặc nhiên đòi hỏi sự chiều chuộng.

Sau 6 tháng thử nghiệm chỉ đón khách nữ, Song quyết định treo biển cấm nam giới vĩnh viễn tại homestay Chu She của mình. "Không có đàn ông, phụ nữ thấy an toàn để là chính mình. Họ trút bỏ lớp trang điểm, tạm gác vai trò người vợ, người mẹ để chia sẻ những điều riêng tư nhất", cô nói.

Tuy nhiên, xu hướng này vấp phải luồng ý kiến trái chiều ngay trong chính giới nữ. Một bên coi đây là sự "chữa lành" và nâng đỡ, bên kia lo ngại xu hướng này chỉ làm sâu sắc thêm đối đầu giới tính

Ji, 23 tuổi, ở Trùng Khánh sau khi trải nghiệm mô hình này cho rằng đây không nên là giải pháp lâu dài. "Tôi không đồng ý việc phụ nữ rút lui khỏi không gian xã hội chung mà chúng ta đã rất vất vả mới giành được", Ji nói.

Không chỉ dừng lại ở dịch vụ lưu trú, xu hướng tạo ra các "vùng an toàn" (safe zone) cho phái yếu đang lan rộng sang nhiều lĩnh vực đời sống khác tại Đông Á. Tại Hàn Quốc và một số thành phố lớn của Trung Quốc như Thâm Quyến, Quảng Châu, các toa tàu điện ngầm "ưu tiên phụ nữ" đã được triển khai nhằm giảm thiểu nạn quấy rối giờ cao điểm.

Song song đó, các phòng gym "no men" (không nam giới) cũng mọc lên nhanh chóng. Tại đây, thiết bị tập luyện được điều chỉnh phù hợp với thể trạng nữ giới. Quan trọng hơn, khách hàng trút bỏ được lo ngại về những ánh nhìn soi mói hay sự tiếp cận không mong muốn để tập trung hoàn toàn vào bản thân. Sự nở rộ của các mô hình này cho thấy "kinh tế nữ quyền" đang chuyển dịch mạnh mẽ: từ nhu cầu tiêu dùng sản phẩm sang nhu cầu được bảo vệ không gian riêng tư.

Theo phó giáo sư Wei-ting Wu, Viện Nghiên cứu Giới tính (Đài Loan), làn sóng này mang màu sắc phản kháng rõ rệt trước áp lực kết hôn và sinh con. Phụ nữ trẻ đang trong quá trình "dò đường" để tìm kiếm các hình thức sinh hoạt mới.

Dưới góc độ tâm lý, học giả Li Sipan, Đại học Stanford, Mỹ nhìn nhận hiện tượng bài xích nam giới là phản ứng trước những căng thẳng giới tính kéo dài. Mạng xã hội với thuật toán khuếch đại cảm xúc khiến nhiều phụ nữ tin rằng "chỉ phụ nữ mới hiểu phụ nữ" dẫn đến né tránh đối thoại với nam giới.

"Khi gặp ý kiến trái chiều, nhiều người chọn co cụm vào cộng đồng cùng quan điểm thay vì thương lượng", bà Li nhận định.

Dù cảm thông, bà cho rằng việc tách biệt hoàn toàn theo giới tính không phải lời giải bền vững cho bài toán bình đẳng.

Ngọc Ngân (Theo Think China)