Chỉnh trang loạt công trình biểu tượng ở TP HCM thực hiện thế nào?

Những ngày cuối tháng 1, các nhóm công nhân tất bật hoàn thiện việc sơn mới, chỉnh trang, bổ sung tiểu cảnh tại khu vực Hồ Con Rùa, chợ Bến Thành và một số công trình lân cận ở trung tâm TP HCM, nhằm bàn giao cho địa phương trước ngày 10/2.

Các địa điểm này thuộc nhóm 7 công trình, khu vực được TP HCM thống nhất chủ trương chỉnh trang để tạo diện mạo khang trang cho khu trung tâm, phục vụ Tết Bính Ngọ 2026. Kinh phí thực hiện từ nguồn xã hội hóa, do Công ty cổ phần Đầu tư và Kinh doanh nhà Khang Điền tài trợ. Sở Xây dựng TP HCM giữ vai trò chủ trì, phối hợp các đơn vị liên quan lấy ý kiến và tham mưu thành phố triển khai.

Trong số các công trình được chỉnh trang, chợ Bến Thành là di tích cấp thành phố, tòa nhà Hỏa Xa (trụ sở Công ty cổ phần Vận tải Đường sắt Sài Gòn tại số 136 Hàm Nghi) thuộc danh mục kiểm kê. Nhiều khu vực khác là không gian đô thị lâu đời, gắn với các công trình biểu tượng như Hồ Con Rùa, Ngã 6 Phù Đổng.

Đến nay, nhiều hạng mục đã khoác diện mạo mới. Tuy nhiên, màu sơn tại một số công trình vẫn gây ý kiến trái chiều. Bên cạnh sự đồng thuận, không ít người cho rằng cách phối màu chưa thật sự hài hòa, nhất là với những địa điểm gắn bó lâu năm với đời sống và ký ức đô thị như chợ Bến Thành, vòng xoay Hồ Con Rùa.

Theo phương án do Khang Điền đề xuất, việc chỉnh trang chủ yếu tập trung sơn mới, sửa chữa các hạng mục bên ngoài bị xuống cấp. Riêng chợ Bến Thành được làm mới diện mạo nhưng vẫn giữ nguyên các đường nét, họa tiết kiến trúc.

Phần mái chợ được sơn lại màu đỏ với sắc độ tươi hơn, tường ngoài giữ tông màu cũ, tương đồng với trụ sở UBND TP HCM. Hệ thống chiếu sáng mặt ngoài được thay thế, kết hợp sửa chữa vỉa hè hư hỏng, kẻ lại vạch đường và chỉnh trang quảng trường phía trước.

Các công trình lân cận cũng được làm mới. Trong đó, tòa nhà Hỏa Xa sơn lại gam màu sáng hơn, tham khảo từ màu sơn Bưu điện TP HCM; công trình số 181 Hàm Nghi được cải tạo lớp sơn mặt ngoài.

Tại các nút giao và không gian công cộng lớn, phương án chỉnh trang được nghiên cứu với nhiều lựa chọn màu sắc. Ở Hồ Con Rùa, tháp trung tâm sơn gam sáng hơn (trắng hoặc trắng xám), kết hợp vệ sinh vỉa hè, sơn cầu thang và bổ sung cây lá màu. Không gian xung quanh cũng được chỉnh trang để tạo tổng thể hài hòa.

Riêng vòng xoay Ngã 6 Phù Đổng, tượng Phù Đổng Thiên Vương được sơn lại theo màu hiện hữu, trên cơ sở góp ý của cơ quan chuyên môn. Khu vực xung quanh được tổ chức lại cảnh quan, kẻ vạch đường, bó vỉa và trồng thêm cây xanh.

Theo Sở Xây dựng, trước khi triển khai, đơn vị đã làm việc với nhà tài trợ và các sở, ngành liên quan như Quy hoạch và Kiến trúc, Văn hóa và Thể thao, Tài chính, cùng chính quyền các phường Sài Gòn, Bến Thành, Xuân Hòa. Sau khi tiếp thu ý kiến, Khang Điền hoàn thiện phương án, trình Sở Xây dựng đề xuất UBND TP HCM xem xét, chấp thuận.

Ông Nguyễn Minh Nhựt, Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao, cho biết ngày 13/1 đơn vị nhận được văn bản của Sở Xây dựng về việc sơn lại các công trình. Một ngày sau, Sở phản hồi đồng thuận chủ trương chỉnh trang nhưng lưu ý cần phân loại từng nhóm công trình.

Theo đó, chợ Bến Thành là di tích, còn trụ sở Hỏa Xa nằm trong danh mục kiểm kê nên việc sơn lại phải được đơn vị quản lý trực tiếp chấp thuận, đảm bảo đúng quy trình, giữ nguyên đường nét, họa tiết và màu sắc theo hiện trạng.

Với cụm tượng đài, tháp tại Hồ Con Rùa, Sở Văn hóa và Thể thao cho biết công trình không được xếp hạng di tích và không thuộc danh mục kiểm kê nên Sở không quản lý trực tiếp. Tuy nhiên, cơ quan chuyên môn vẫn khuyến nghị sử dụng màu sơn tương đồng hiện hữu, bởi đây là không gian công cộng đã gắn bó lâu dài với ký ức người dân.

Đại diện UBND phường Bến Thành cho biết Sở Xây dựng là đơn vị chủ trì phương án chỉnh trang, còn phường giữ vai trò phối hợp. Chính quyền cơ sở hỗ trợ làm việc với Ban quản lý chợ Bến Thành, các hộ dân thuộc diện ảnh hưởng, đồng thời đảm bảo an ninh trật tự, tạo điều kiện cho thi công.

Theo phương án, các hạng mục như mái chợ Bến Thành, tòa nhà Hỏa Xa được sơn theo gam màu tương đồng nền cũ. Tuy vậy, do màu sơn mới tác động mạnh đến thị giác, công trình đang nhận nhiều ý kiến trái chiều, phản ánh cảm nhận và đánh giá khác nhau của người dân.

Tương tự, ông Trần Công Hậu, Phó chủ tịch UBND phường Sài Gòn, cho biết địa bàn không có di tích nhưng các khu phố chỉnh trang có nhiều nhà ở tư nhân, lịch sử lâu đời. Theo quy trình, địa phương lấy ý kiến người dân song "chín người mười ý".

Phương án cuối cùng được chọn theo đề xuất của nhà tài trợ Khang Điền, dựa trên các gam màu chủ đạo của những công trình cổ trong thành phố. Đến nay, người dân đã đồng thuận và việc sơn mới hoàn tất.

Là đơn vị quản lý các di tích, ông Lâm Thiếu Kỳ, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn và Phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa TP HCM, cho biết trung tâm không được lấy ý kiến đối với việc sơn sửa chợ Bến Thành và tòa nhà Hỏa Xa.

Ông Nguyễn Minh Nhựt cho hay đã nắm bắt các ý kiến trái chiều về việc chỉnh trang công trình. Hiện nhiều hạng mục vẫn thi công, rào chắn, chưa bàn giao. Dự kiến tuần tới, Sở Văn hóa và Thể thao sẽ làm việc với Sở Xây dựng và đơn vị thi công để rà soát quy trình, đánh giá lại việc thực hiện và thông tin đến người dân.

Lê Tuyết - Giang Anh