Siêu tàu sân bay 13 tỷ USD gặp nhiều trắc trở của Mỹ

Hãng đóng tàu Huntington Ingalls (HII) thông báo tàu sân bay USS John F. Kennedy rời cảng Newport News ở bang Virginia hôm 28/1 để bắt đầu thử nghiệm sơ bộ trên biển. Trong chuyến đi biển đầu tiên, các kỹ sư sẽ kiểm tra hoạt động của những hệ thống và bộ phận trọng yếu trên tàu.

"Cột mốc quan trọng này là kết quả từ quá trình làm việc tận tâm và cam kết kiên định của các bên tham gia đóng tàu, nhà thầu và thủy thủ đoàn tuyệt vời của chúng tôi. Xin chúc họ có chuyến đi biển an toàn và thành công", HII cho biết.

Phần mũi tàu trong quá trình thi công tại xưởng Newport News hồi năm 2018.

USS John F. Kennedy là chiếc thứ hai thuộc lớp siêu tàu sân bay Gerald R. Ford của Mỹ. Lầu Năm Góc đặt hàng chế tạo tàu sân bay USS John F. Kennedy từ năm 2013. Chiến hạm được khởi đóng năm 2015, hạ thủy sau đó 4 năm và dự kiến bàn giao năm 2022.

Hải quân Mỹ ban đầu theo đuổi lịch trình bàn giao hai giai đoạn, cho phép biên chế tàu Kennedy khi còn thiếu một số tính năng.

Tuy nhiên, quốc hội Mỹ yêu cầu USS John F. Kennedy phải có khả năng vận hành tiêm kích tàng hình F-35C khi đưa vào biên chế, khiến thời gian bàn giao tàu phải lùi sang năm 2024. Hải quân Mỹ sau đó hai lần lùi lịch trình, sang tháng 7/2025 rồi đến tháng 3/2027.

Hải quân Mỹ đã triển khai tiêm kích tàng hình F-35C trên các tàu sân bay thuộc lớp Nimitz, nhưng chưa làm được điều này trên lớp Gerald R. Ford.

Hải quân Mỹ sau đó tiếp tục lùi lịch tiếp nhận USS John F. Kennedy sang tháng 7/2025, với lý do là để hoàn thành những hạng mục thường được thực hiện sau quá trình bàn giao.

Giới chức Mỹ năm ngoái tiết lộ rằng thời điểm bàn giao một lần nữa bị lùi sang tháng 3/2027, để dành thời gian hoàn thiện hệ thống Cáp Hãm đà Tiên tiến (AAG) và Thang nâng Vũ khí Tiên tiến (AWE).

Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) cảnh báo hải quân Mỹ có thể sẽ chỉ được tiếp nhận chiến hạm Kennedy vào tháng 7/2027, thậm chí lâu hơn nữa do quá trình chế tạo AAG liên tục bị trì hoãn.

Chiến hạm Ford cũng gặp nhiều vấn đề đối với AAG và máy phóng điện từ (EMALS), dù hải quân Mỹ tuyên bố đã đạt được tiến triển trong nỗ lực giải quyết tình trạng này.

GAO cho biết các yếu tố khác gây ra chậm trễ trong quá trình đóng tàu USS John F. Kennedy, cũng như chiếc thứ ba thuộc lớp Ford là USS Enterprise, gồm khan hiếm vật liệu và "vấn đề dai dẳng về nhân lực" tại nhà máy.

Cơ quan này thêm rằng giới chức Mỹ đang nỗ lực khắc phục bằng cách điều chỉnh lại lịch trình và đưa ra các biện pháp nhằm khuyến khích người lao động. Khoảng cách giữa thời điểm bàn giao hai chiếc đầu tiên thuộc lớp Ford sẽ là tối thiểu 10 năm, con số này được kỳ vọng sẽ rút xuống còn khoảng 3 năm rưỡi với USS Enterprise.

Chưa rõ sự chậm trễ này sẽ ảnh hưởng thế nào đến giá thành của USS John F. Kennedy. Hồi năm 2018, Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội (CRS) định giá chiến hạm vào khoảng 11,3 tỷ USD. Con số được điều chỉnh thành 13,196 tỷ USD trong báo cáo tháng 12/2025 của CRS, song chưa rõ có tính tới yếu tố lạm phát hay không.

Chi phí xuất xưởng với những tàu tiếp theo trong lớp Ford dự kiến còn cao hơn, trong đó chiếc thứ 4 là USS Doris Miller được cho là có giá khoảng 15 tỷ USD. Hải quân Mỹ có kế hoạch đóng thêm 6 chiếc nữa thuộc lớp này, trong đó hai tàu đã được đặt tên.

USS John F. Kennedy có chiều dài 333 m, chiều rộng sàn đáp 78 m, lượng giãn nước 100.000 tấn và tốc độ trên 56 km/h. Chiến hạm có thể chở theo hơn 75 máy bay các loại, trong đó có tiêm kích đa năng F/A-18E/F, phi cơ tác chiến điện tử EA-18G, máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không E-2D, cùng nhiều trực thăng vận tải và săn ngầm.

Nó dự kiến có một số điểm khác biệt lớn với chiếc đầu tiên thuộc lớp Gerald R. Ford, như trang bị radar AN/SPY-6(V)3, phiên bản thu nhỏ của radar phòng không trên khu trục hạm lớp Arleigh Burke thế hệ 3, thay cho Radar Băng tần Kép (DBR).