Bộ Tư pháp tập trung hoàn thiện các dự án luật trình tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI

Báo cáo tại cuộc làm việc, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Mai Lương Khôi cho biết, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Bộ Tư pháp được giao chủ trì xây dựng 5 dự án luật gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý; Luật Hộ tịch (sửa đổi); Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi); Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật.

Theo Bộ Tư pháp, nhìn chung, các dự án luật, nghị quyết do Bộ Tư pháp được giao chủ trì xây dựng để trình tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đều bảo đảm trình tự, thủ tục theo quy định của Luật Ban hành Văn bản quy phạm pháp luật năm 2025. Trong đó, Bộ Tư pháp luôn chú trọng việc nghiên cứu, tham vấn chính sách, đăng tải hồ sơ dự án Luật trên Cổng Pháp luật quốc gia, Cổng thông tin điện tử Bộ Tư pháp theo quy định. Bộ đang khẩn trương xây dựng các dự án luật bảo đảm tiến độ, chất lượng được giao theo Quyết định số 2352/QĐ-TTg ngày 24/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ.

Về Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Công chứng, trên cơ sở nghiên cứu, tiếp thu ý kiến thành viên Chính phủ, Bộ Tư pháp đã có báo cáo trình Thủ tướng Chính phủ về việc tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện dự án Luật và dự thảo Nghị quyết của Chính phủ thông qua dự án Luật. Đến nay, Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, thay mặt Chính phủ ký Tờ trình trình Quốc hội về dự án Luật.

Với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật trợ giúp pháp lý, ngày 1/2/2026, Chính phủ đã có Tờ trình số 31/TTr-CP trình Quốc hội hồ sơ dự án Luật nêu trên.

Về Luật Hộ tịch (sửa đổi), trên cơ sở các chính sách đã được Chính phủ thông qua, Bộ Tư pháp đã tổ chức soạn thảo dự án Luật; lấy ý kiến bộ, ngành, địa phương… Qua đó, Bộ Tư pháp đã tổng hợp, nghiên cứu tiếp thu, giải trình các ý kiến góp ý, phản biện xã hội; dự kiến tổ chức thẩm định hồ sơ dự án Luật vào ngày 04/02/2026; sau đó, Bộ Tư pháp sẽ chỉnh lý, hoàn thiện hồ sơ, trình Chính phủ theo quy định.

Với Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), trên cơ sở các chính sách đã được Chính phủ thông qua, Bộ Tư pháp đã tổ chức soạn thảo dự án Luật, lấy ý kiến bộ, ngành, địa phương… Hiện nay, hồ sơ dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) được thẩm định, Bộ Tư pháp sẽ khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự án Luật để trình Chính phủ.

Về Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật, theo Bộ Tư pháp, dự thảo Pháp lệnh hiện đang trong quá trình hoàn thiện hồ sơ sau khi tiếp thu các ý kiến thẩm định để trình Chính phủ xem xét, cho ý kiến và trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Tại cuộc họp, một trong những đề xuất Bộ Tư pháp đề nghị là bổ sung dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) vào Chương trình xây dựng luậtnăm 2026. Bộ Tư pháp đang tích cực phối hợp với UBND thành phố Hà Nội và các bộ, ngành để xây dựng hồ sơ dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) bảo đảm tiến độ trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ nhất, bám sát các định hướng quan trọng. Tiêu biểu là bảo đảm phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng về phát triển Thủ đô trong tình hình mới, bảo đảm tính hợp hiến.

Kết luận tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng biểu dương Bộ Tư pháp và các đơn vị liên quan đã nghiêm túc, khẩn trương triển khai nhiệm vụ theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Đến thời điểm hiện tại, cơ bản các dự án luật vẫn bảo đảm tiến độ theo yêu cầu.

Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Tư pháp tiếp tục phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu, tập trung toàn bộ nguồn lực để hoàn thành đúng thời hạn, bảo đảm chất lượng cao nhất đối với các dự án luật, pháp lệnh được giao, góp phần xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch, khả thi.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, thời gian tới là giai đoạn hết sức gấp rút, đòi hỏi Bộ Tư pháp phải tập trung cao độ nguồn lực, nhất là đối với các dự án luật còn lại, trong đó có nhiều chính sách mới, tác động trực tiếp, sâu rộng đến quyền và lợi ích của người dân.

Với Luật Hộ tịch (sửa đổi), Phó Thủ tướng lưu ý đây là dự án luật liên quan trực tiếp đến nhiều quyền nhân thân cơ bản của công dân. Do đó, việc xây dựng luật phải đặt chất lượng lên hàng đầu, tránh phải sửa đổi, bổ sung nhiều lần sau khi ban hành.

Đối với Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Tư pháp rà soát kỹ các quy định liên quan đến phân cấp, phân quyền, bảo đảm có quy định mang tính bắt buộc về trách nhiệm của chính quyền địa phương trong việc xác định rõ cơ quan đầu mối cung cấp thông tin, thời hạn thực hiện, tránh tình trạng quy định chung chung, thiếu tính khả thi.

Liên quan đến đề xuất bổ sung dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) vào Chương trình xây dựng luật năm 2026, Phó Thủ tướng đánh giá đây là dự án có ý nghĩa rất quan trọng nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao về tiến độ và chất lượng. Bộ Tư pháp cần phối hợp chặt chẽ với UBND thành phố Hà Nội và các bộ, ngành liên quan, nghiên cứu kỹ lưỡng việc phân cấp, phân quyền, bảo đảm vừa tạo cơ chế thông thoáng cho Thủ đô phát triển, vừa phù hợp với thẩm quyền, trật tự quản lý nhà nước.