Khách Tây thỏa lòng khám phá nghĩa trang Việt Nam
Nữ du khách Đức yêu cầu tài xế chở tới nghĩa trang An Bằng sau khi xem một video giới thiệu về địa điểm này.
Ngày 5/2, bà Mariola cùng chồng hoàn thành mong ước thăm nghĩa trang tại Việt Nam. Vài tháng trước, họ xem một phóng sự về du lịch Việt Nam của Mai Thi Nguyen-Kim, tiến sĩ hóa học và người dẫn chương trình truyền hình nổi tiếng người Đức gốc Việt. Trong phóng sự, Mai Thi Nguyen-Kim ghé thăm và giới thiệu nghĩa trang An Bằng ở Huế. Cô miêu tả nơi này như "một khu vực trải dài vô tận với những kiến trúc như chùa, cung điện được trang trí rực rỡ - một vùng đất kỳ diệu thu nhỏ dành cho người đã khuất".
Khi đáp chuyến bay từ Bangkok tới Đà Nẵng hôm 29/1, bà Mariola lên kế hoạch đến nghĩa trang An Bằng. Theo du khách Đức, đứng trước nghĩa trang An Bằng, bà thấy nơi này rực rỡ hơn cả video từng xem. Khi đi dạo, bà gặp một số người thợ cần mẫn trang trí, sửa chữa các phần mộ.
Mỗi năm, bà Mariola cùng chồng dành 5-6 tuần du lịch. Trong 4 năm gần đây, họ chủ yếu tới châu Á để hiểu sâu hơn về những khác biệt văn hóa. Trước chuyến đi, họ tìm hiểu kỹ điểm đến qua các video YouTube hoặc chương trình truyền hình. Các video về nghi lễ truyền thống ở Việt Nam đặc biệt thu hút bà Mariola, đặc biệt lễ nghi trong đám tang.
Bà Mariola cho biết tại châu Âu, ở các thành phố lớn, hình thức hỏa táng ngày càng phổ biến do quỹ đất dành cho nghĩa trang hạn chế. Còn tại các thị trấn nhỏ hoặc làng quê, người đã khuất vẫn thường được an táng trong quan tài với phần mộ có kích thước tương ứng người trưởng thành; các cặp vợ chồng được chuẩn bị mộ đôi.
Sau khi hỏa táng, tro cốt được đặt trong bình và chôn tại phần mộ chung của gia đình hoặc được đặt trong phần mộ nhỏ hơn, hay tại các ô tường lưu tro cốt khắc tên người đã mất. Bà Mariola chia sẻ cha mình vừa được an táng vài ngày trước gần phần mộ của ông bà nội. Sau này, khi mẹ bà qua đời, tro cốt cũng sẽ được đặt cùng tại đó.
"Tôi đã nghĩ tới cha khi đứng ở nghĩa trang An Bằng", bà nói, cho biết cha mình bị bệnh nặng và việc ông ra đi giống như "sự giải thoát sau thời gian dài". Khi nhìn những ngôi mộ sặc sỡ tại đây, nữ du khách nghĩ sẽ thật tốt nếu cha mình cũng có một chỗ an nghỉ như thế.
Theo bà Mariola, nghĩa trang ở châu Âu có nhiều loại mộ lớn nhỏ khác nhau nhưng nhìn chung không sử dụng nhiều màu sắc. Đây là điểm tạo ra sự khác biệt lớn với nghĩa trang ở Việt Nam. Nghĩa trang ở Đức thường được quy hoạch rõ ràng, giúp việc tìm kiếm mộ phần dễ dàng, trong khi nghĩa trang ở Việt Nam rực rỡ và trông rối hơn.
Nữ du khách chia sẻ mình và chồng có quan điểm trái ngược về mộ phần. Trong khi bà thích gam màu tươi sáng như ở nghĩa trang An Bằng, người chồng lại thiên về tông trầm.
Khi biết được nhiều ngôi mộ ở đây có giá tới hàng tỷ đồng (vài trăm nghìn USD) nữ du khách bất ngờ vì sự đầu tư của người Việt. Ở châu Âu, ngôi mộ bằng đá cẩm thạch có thể tới vài nghìn euro. Tuy nhiên, xu hướng chung là sử dụng bình tro cốt trong những phần mộ nhỏ hoặc đặt trong các bức tường lưu tro do quỹ đất ngày càng hạn chế.
Nữ du khách từng không quan tâm khi mất đi sẽ được chôn ở đâu nhưng chuyến thăm này làm bà nghĩ khác.
"Có một nơi để tưởng nhớ người đã khuất cũng là cách để giáo dục người đang sống", bà nói, cho biết thêm tại một số quốc gia châu Âu như Ba Lan, các nghi lễ đám tang cũng trang trọng, quy mô hơn Đức. Vào 1/1, người dân sẽ đến tưởng nhớ người đã khuất bằng hoa, thắp nến tương tự ở Việt Nam.
Nữ du khách muốn thăm nhiều nghĩa trang khác ở Việt Nam nhưng không đủ thời gian vì phải bay tới Kuala Lumpur vào 8/2. Bà Mariola cho biết mở rộng hiểu biết và trải nghiệm ghé thăm nghĩa trang ở Việt Nam "rất tuyệt vời". Chỉ trong khoảng một giờ ngắn ngủi, nữ du khách có thể hình dung việc đến thăm mộ phần người thân quan trọng với người Việt thế nào.
"Tôi không có con cái để sau này chúng đến thăm mộ mình. Tôi sẽ được hỏa táng rồi đặt tro vào bức tường lưu tro", bà nói, cho biết ý tưởng về những ngôi mộ lớn, được chăm chút tỉ mỉ cũng rất thú vị.
Nghĩa trang An Bằng cách trung tâm TP Huế khoảng 35 km về phía đông và có diện tích khoảng 250 ha với hơn 3.000 ngôi mộ lớn nhỏ. Đây được xem là một trong những nghĩa trang xa hoa và nổi tiếng nhất Việt Nam, thường được gọi là "thành phố của người chết". Các lăng mộ tại đây có kiến trúc đa dạng, kết hợp nhiều yếu tố văn hóa, tôn giáo như Phật giáo, Thiên Chúa giáo và Đạo giáo với thiết kế cầu kỳ, nhiều màu sắc và quy mô rất lớn.
Tú Nguyễn