Nỗi buồn cây mai 120 triệu mới rằm tháng Chạp đã nở vàng rực

Tôi về quê đúng hôm 23 tháng Chạp. Vừa dựng xe trước sân nhà anh họ, tôi đã thấy cây mai vàng rực một góc trời. Có lẽ do nở quá sớm nên màu vàng của hoa nên cây mai này nổi bật so với sắc xanh và những cây mai đã tuốt lá khác, chỉ còn những cành khẳng khiu.

Cây mai đó anh trồng đã lâu, ước tính thời giá khoảng 120 triệu đồng. Năm nay, được một công ty hỏi thăm thuê lại để trưng dịp Tết.

Có kinh nghiệm trồng cây, ông anh tính toán rất kỹ, tuốt lá đúng ngày, mấy năm trước anh canh khá chuẩn, hoa nở đúng dịp nhưng nụ bung thành hoa nhanh hơn dự tính. Mới bước qua rằm tháng Chạp là hoa đã nở vàng rực.

Vậy là phải khất lại với bên thuê, đưa sang một cây mai khác không đẹp bằng. Anh tôi buồn vì thua một biến số không kiểm soát được.

Nhìn rộng ra, không riêng gì mai. Chúng ta vẫn thường hay đọc những tin dưa hấu trái to, đẹp, thương lái trả giá khá. Nhưng đúng lúc chuẩn bị cắt thì mưa trái mùa kéo dài, nước ngập ruộng, dưa nứt vỏ. Giá rớt một nửa.

Vườn thanh long người trồng đổ xô chong đèn kích trái, đến lúc thu hoạch, nguồn cung nhiều quá, giá lại xuống. Hoa màu, cây trái tất cả đều phụ thuộc vào thời tiết và thị trường. Nông dân quen với rủi ro đó. Nhưng khi số tiền bắt đầu lên đến vài trăm triệu, người ta dễ quên mất mình đang đặt cược vào điều không chắc chắn.

Thời tiết thay đổi một chút, mọi tính toán coi như làm lại từ đầu. Có thể thiệt hại của anh họ tôi không là gì, vì cây vẫn còn, năm sau có thể lại canh tiếp. Nhưng bạn nhớ chuyện cách đây một tháng, rất nhiều nông dân phải đổ bỏ hàng nghìn chậu hoa cúc mâm xôi vì nở sớm?

Là một người con của gia đình làm nông, tôi vẫn thường tâm tư về chuyện trồng trọt, cây trái. Làm sao để hạn chế thiệt hại cho người trồng trọt? Liệu những dự báo có kịp thời, chính xác hay là những kinh nghiệm "dân gian" sẽ giúp họ?

Trần Tuyến