Hóa giải những vấn đề dịp Tết nào cũng gây tranh cãi

16/02/2026 00:38

Năm nào cũng xuất hiện những vấn đề này, tại sao hiếm ai tìm cách 'đồng lòng' chuyện ăn Tết như thế nào cho đỡ phải mâu thuẫn?

Mỗi mùa Tết đến là người ta lại bàn tán chuyện nấu nướng cho ngày Tết mệt mỏi như nào, vì sao bông hoa đắt quá nhưng đến giao thừa lại rẻ, rồi thì chuyện nhà vườn đập bỏ hoa ngày 30 Tết chứ không cho, rồi thì ăn Tết nhà nội hay nhà ngoại...

Có rất ít người Việt nhận ra rằng Tết chỉ là một khoản thời gian nhất định để cho người ta làm một số việc, và vì vậy giá trị của vật chất liên quan tới cái Tết được định hình bằng thời gian.

Một chậu mai ngày 23 Tết sẽ có giá đắt hơn chậu mai ngày 30 Tết, dù bản chất là y chang như nhau. Đó là vì bạn mua mai ngày 23 tháng Chạp thì sẽ chưng được nửa tháng, còn mua ngày 30 Tết thì chỉ chưng được một tuần. Còn như bạn đợi tới mùng một thì chẳng còn ai mua mai nữa, lúc đó thì chỉ còn cách đem mai về đợi năm sau.

Các món ăn ngày Tết cũng vậy. Giá trị của món ăn ngày Tết cũng giảm rất nhanh theo biểu đồ thời gian. Mùng một Tết mà không có bánh chưng, không có thịt kho dưa hành dưa kiệu thì sẽ thấy thiếu, nhưng sang mùng hai thì ai cũng sẽ ngán những thứ đấy.

Không phải là vì thịt mỡ nhiều nên ngán, hay là vì ngày nay ai cũng giàu nên không cần thịt mỡ, mà là vì món gì mà ăn liên tiếp vài ngày cũng sẽ ngán mà thôi.

Việc sum vầy ngày Tết cũng vậy. Hôm mới về tới nhà thì rất vui vẻ, sang hôm sau mọi người bắt đầu phải xúm vào nấu nướng chuẩn bị cho ngày Tết là ai cũng bắt đầu cảm thấy khó gần.

Đó là vì thường ngày con cái cha mẹ rồi dâu rể không gặp nhau nên không thể hiểu ý nhau, đột nhiên ngày Tết lại phải "về cùng một đội" để chiến đấu chống ngày Tết nên không hiểu ý nhau, cuối cùng đồng đội lại gây "thương tích" cho nhau. Những cuộc cự cãi ngày Tết thường là như vậy.

Vấn đề sẽ càng trầm trọng hơn khi người ta không hiểu tính chất phụ thuộc thời gian của cái Tết. Có nhiều năm bao người xông vào cãi nhau chuyện chờ tới đêm 30 đi mua hoa nhưng nhà vườn phá hết chứ không bán nên nhiều người bực dọc, cho là nhà vườn hoang phí.

Nhưng rốt cục thì cả hai bên cũng chỉ là đang cố gắng bẻ cong thời gian nhằm đem lại lợi nhuận cho bản thân, để rồi cuối cùng thì không ai đạt được gì cả.

Ở Mỹ, lễ Giáng sinh là kỳ nghỉ lớn nhất. Mỗi mùa Giáng sinh qua đi là cảnh sát địa phương lại "tổng kết" số vụ bạo lực gia đình. Các vụ bạo lực này toàn giữa các thành viên gia đình sống xa nhau, ngày lễ thì tụ họp lại và nhiều người lại đem lúc này ra để "giải quyết" mâu thuẫn.

Thật ra thì các mâu thuẫn ấy không tồn tại, chúng chỉ tồn tại khi những người đó xuất hiện gần nhau cùng một thời điểm.

Ở Việt Nam cũng vậy, chỉ là các mâu thuẫn này không diễn biến thành bạo lực theo kiểu Mỹ. Nó diễn biến thành các cuộc tranh luận sôi nổi được gắn mác mẹ chồng nàng dâu, hiện đại và truyền thống, vai trò nam nữ... và kết thúc bằng việc sẽ có một phe xuống nước và làm theo ý phe kia.

Nhưng cũng vì vậy mà ngày nay cái Tết trở nên đa dạng hơn, ít cầu kỳ hơn, và không còn giống như Tết xưa nữa.

Vậy tôi có muốn ăn Tết như ngày xưa nữa không? Tôi thì không, bởi vì điều đó có nghĩa là tôi sẽ lại phải trở về với cái nghèo khó thuở xưa. Những người không thích những món ăn truyền thống, không thích việc phải về nhà chồng chắc cũng lấn cấn đâu đó với cái Tết xưa.

Nhưng thôi, ai cũng cần phải ăn Tết, điều quan trọng là mỗi gia đình nên tìm cách "đồng lòng" chuyện ăn Tết như thế nào cho đỡ phải mâu thuẫn.

Khanh Huỳnh