Ba ngày dư 7 cỗ bàn vì khách đến chúc Tết chẳng ai ăn

Từ xưa đến giờ, nhà tôi có thông lệ, khách đến chơi, chúc Tết là phải dọn cơm, ăn uống. Vì thế mẹ và chị dâu tôi năm nào trước Tết cũng tích trữ đồ ăn, tủ lạnh không còn chỗ để thức ăn.

Năm nào cũng vậy, mấy ngày Tết, từng nhóm khách đến nhà là bố mẹ tôi lại ra sức mời mọc, giữ lại dùng cơm. Nhóm khách nào dù đông hay ít người thì họ cũng chỉ đụng đũa ăn một hai miếng thì thức ăn thành thừa, dồn đống lại vào tủ lạnh, rồi khách khác tới lại mâm mới đồ ăn mới. Đồ ăn thừa cứ thế thành đống. Như ba ngày Tết vừa rồi, nhà tôi dư ra thức ăn của 7 cỗ bàn. Thế là cả nhà tiếc của lại phải hâm đi hâm lại để ăn dần trong sự ngán ngẩm.

Với không ít gia đình, trong đó có nhà tôi, việc "đã có khách đến nhà chúc Tết là phải có mâm cơm" gần như trở thành một thứ áp lực vô hình. Chủ nhà sợ bị đánh giá là keo kiệt, sơ sài. Khách thì ngại từ chối, sợ mất lòng. Hai bên đều lịch sự quá mức, để rồi kết quả là mâm cơm bày ra cho đủ nghi thức, còn người ngồi vào bàn chỉ ăn lấy lệ.

Tết vốn được coi là dịp nghỉ ngơi sau một năm làm việc vất vả. Thế nhưng với nhiều gia đình, ba ngày Tết lại là ba ngày căng thẳng nhất.

Chuẩn bị thực phẩm trước cả tuần, dọn dẹp, nấu nướng liên tục, lo thiếu món này, sợ không đủ món kia. Mâm cơm vì thế không chỉ là chuyện ăn uống, mà là gánh nặng tâm lý, phải đủ đầy, phải tươm tất, phải nở mày nở mặt.

Trong khi đó, nhu cầu thực sự của khách đến chúc Tết rất đơn giản. Họ ghé qua để thăm hỏi, chúc sức khỏe, trò chuyện vài câu đầu năm. Ít ai có ý định ngồi lại ăn một bữa no nê, nhất là khi còn phải đi nhiều nhà khác. Thế nên cảnh ăn cho phải phép diễn ra lặp đi lặp lại: gắp một miếng, nâng chén tượng trưng, rồi xin phép đứng lên, ra về.

Hệ quả là gì? Thức ăn thừa chất đầy tủ lạnh. Có món để vài ngày không ai đụng tới, cuối cùng phải bỏ đi. Chi phí tăng lên, công sức bỏ ra nhiều hơn, mà niềm vui chưa chắc tăng theo.

Ở góc độ khác, việc duy trì quá nhiều cỗ bàn còn phản ánh một cách ứng xử hình thức, coi trọng bề ngoài hơn trải nghiệm thực sự. Mâm cao cỗ đầy chưa chắc đã đồng nghĩa với sự hiếu khách. Sự hiếu khách có thể nằm ở ấm trà nóng, đĩa bánh kẹo, câu chuyện chân tình và thời gian dành cho nhau.

Tết năm nay, tôi cũng thấy nhiều gia đình đã bắt đầu thay đổi. Họ chuẩn bị gọn nhẹ hơn, chỉ nấu bữa chính cho người trong nhà. Khách đến chơi thì mời trà, cà phê, trái cây. Chính sự thoải mái đó lại khiến cả chủ lẫn khách đều dễ chịu.

Cả năm mới có ba ngày Tết, hãy giữ cái tình, bỏ bớt cái hình thức. Biết đâu, khi bỏ hết những hình thức rườm rà, Tết vì thế mà nhẹ nhàng hơn.

Nhị Mai