10 năm tôi không bắt con đi chúc Tết họ hàng

Đọc bài viết "Tôi đánh vật kéo con 18 tuổi đi chúc Tết họ hàng", tôi rất hiểu những trăn trở của tác giả Đoàn Hữu Mạnhnhưng lại đồng cảm với những suy nghĩ của cậu con trai. Thực ra, tôi cũng ở độ tuổi ngoài 50, cũng có con và từng phải suy nghĩ rất nhiều về chuyện có nên bắt con đi chúc Tết họ hàng?

Để rồi, từ 10 năm nay, cứ đến Tết là vợ chồng tôi lại tự đi chúc họ hàng, không còn kéo con theo như trước nữa. Nhiều người nghe vậy tỏ ra ngạc nhiên: "Sao lại không cho con đi cho biết mặt biết mũi bà con?". Tôi chỉ cười, vì biết, có những thứ nếu mình không buông, con sẽ phải gồng lên mãi.

Hồi con còn học cấp hai, từ mùng Một tới mùng Bai là tôi lại chuẩn bị sẵn quần áo tươm tất cho con đi chúc Tết họ hàng, nhắc đi nhắc lại chuyện con phải chào hỏi cho lễ phép. Đến nhà ai, tôi cũng phải ghé tai con: "Chào cô, chào chú đi con", "chào các bác đi con"... Con tôi ngoan, bảo gì làm nấy. Nhưng tôi nhìn thấy rõ sự lúng túng trong mắt con.

Có người họ hàng xa, cả năm mới gặp một lần nên con tôi chẳng biết đó là ai, vai vế thế nào, phải xưng hô ra sao cho đúng? Sau câu chào được bố mẹ "mớm" sẵn, con chỉ ngồi im thin thít, ai hỏi gì nói nấy, chờ đợi người lớn nói chuyện xong rồi lại theo chúng tôi sang nhà khác.

>>Chúc Tết 'sức khỏe dồi dào' nhưng ép nhau cạn chén rượu, bia

Động lực rõ ràng nhất của con khi đi chúc Tết, có lẽ chỉ là những phong bao lì xì. Còn những cuộc trò chuyện của người lớn, những câu hỏi về học hành, điểm số, định hướng tương lai, rồi sau này là chuyện yêu đương, công việc... với con chỉ là một chuỗi "báo cáo" bất đắc dĩ. Có lần về nhà, con thở dài nói với tôi: "Sao năm nào con cũng phải kể lại y như vậy cho những người con không nhớ mặt?". Câu hỏi đó làm tôi suy nghĩ rất nhiều.

Tôi nhận ra, con đâu có nghĩa vụ phải làm những việc ấy. Việc giữ gìn mối quan hệ họ hàng trước hết là trách nhiệm của thế hệ chúng tôi. Con sinh ra trong một bối cảnh khác, cách kết nối cũng khác. Nếu cả năm không gặp gỡ, không trò chuyện, thì chỉ một ngày Tết cũng khó tạo ra sự gắn bó thật sự. Bắt con phải hào hứng trong những cuộc gặp gỡ gượng gạo có lẽ chỉ làm Tết thêm áp lực.

Vậy là từ năm sau đó, tôi nói với con: "Nếu con muốn ở nhà nghỉ ngơi, làm điều mình thích, cứ ở nhà. Bố mẹ tự đi được". Con nhìn tôi ngạc nhiên, rồi cười nhẹ nhõm. Từ đó đến nay đã 10 năm, Tết của vợ chồng tôi vẫn vậy, vẫn đi thăm hỏi, vẫn giữ nếp chào hỏi họ hàng gần xa. Còn con tôi có một kỳ nghỉ đúng nghĩa: ngủ nướng, đọc sách, gặp bạn bè, có khi phụ mẹ dọn dẹp, nấu nướng. Khi thực sự muốn đi cùng tới nhà mấy người thân gần gũi, con chủ động đề nghị đi cùng. Và những lần ấy, tôi thấy con thoải mái hơn nhiều, không còn vẻ rụt rè, miễn cưỡng.

Tôi hiểu mỗi gia đình có một cách giữ gìn truyền thống khác nhau. Nhưng tôi tin rằng, giữ truyền thống không đồng nghĩa với việc bắt con cái phải làm theo những khuôn mẫu cũ, bất kể chúng có còn phù hợp hay không. Sự tôn trọng, theo tôi, bắt đầu từ những điều nhỏ như thế: cho con quyền lựa chọn.

Chúng tôi đã sống hơn nửa đời người, thay đổi một chút cách nghĩ đâu có muộn. Nếu Tết là dịp sum vầy và vui vẻ, thì trước hết nó phải là niềm vui, chứ không nên là một nghĩa vụ. Và "giải thoát" cho con cũng chính là cách để tôi giữ gìn sự ấm áp trong gia đình mình.

Vũ Hữu