Người đàn ông rời bỏ xe sang, phòng lạnh, bất ngờ với bí quyết kiếm tiền tỷ
Anh Trương Thanh Hiên chấp nhận rời bỏ phòng điều hòa để bắt đầu lại từ con số không với cây tre, con tôm. Sau nhiều lần thất bại, anh đã đứng dậy, tạo nên loại chả ống tre xuất ngoại, giá trị cao.
Những ngày đầu năm, trong khu nhà xưởng phảng phất mùi tre, hơi nước từ lò hấp, anh Trương Thanh Hiên (trú phường An Khê, Đà Nẵng) lặng lẽ cúi mình bên những ống chả còn ấm. Đôi tay thoăn thoắt nhồi chả, buộc dây, ít ai nghĩ người đàn ông 40 tuổi này từng là lãnh đạo cấp phòng của nhà máy bên Lào thuộc tập đoàn lớn hơn 10 năm về trước.
Ngày ấy anh có tài xế, có phiên dịch riêng, đi đâu cũng có người lo liệu, thu nhập đáng mơ ước. Nhưng giữa những chuyến xe sang và phòng làm việc máy lạnh, anh vẫn thấy lòng mình trống trải. “Tôi không muốn cả đời chỉ đi làm thuê”, anh Hiên nói dứt khoát.
Tuy nhiên, con đường từ “phòng điều hòa” đến gian bếp tre của anh là một hành trình với nhiều thất bại, nước mắt. Tốt nghiệp ngành Tài chính - Kế toán, lại thích khởi nghiệp, khi còn ở bên Lào, anh cũng từng mở nhà hàng để kinh doanh, nhưng mô hình thất bại, lỗ 2 tỷ đồng. Năm 2018, anh Hiên quyết định trở về Đà Nẵng khi trong túi chỉ còn 800.000 đồng, phải ở nhà trọ chật hẹp, bắt đầu lại từ đáy vực.
Nhận thấy bản thân mình còn vụng về trong khởi nghiệp, anh vay mượn tiền, lặn lội ra Hà Nội học hỏi cách kinh doanh. Những lần thử sức tiếp theo vẫn gập ghềnh. Anh mở trang thương mại điện tử dược phẩm đông y nhưng “chết yểu” vì ít người quan tâm.
Anh chuyển hướng sang kinh doanh đồ gỗ nguyên khối. Nghề này kiếm ra tiền, có tháng lãi 80 triệu đồng nhưng bản thân anh lại thấy “không có ý nghĩa gì”. “Kiếm tiền mà không thấy mình đóng góp được điều gì cho quê hương cũng vô nghĩa”, anh Hiên trăn trở.
Một lần về quê biển Thăng Bình (Quảng Nam cũ), nhìn những ao tôm trải dài, anh thấy người dân quanh năm vất vả nhưng chỉ bán tôm thô, lời lãi ít ỏi. Lúc này anh chợt nghĩ phải làm điều gì đó để con tôm quê mình có giá trị hơn. Ý nghĩ làm chả tôm lóe lên trong đầu anh.
Trở lại Đà Nẵng, dò hỏi khắp nơi nhưng chưa ai làm chả từ con tôm, anh Hiên quyết định học nghề chả bò truyền thống xứ Quảng, tự mày mò sáng tạo. Bốn tháng miệt mài, sau nhiều lần phải vứt bỏ sản phẩm không đạt chuẩn, anh làm ra khúc chả đầu tiên nhưng vẫn chưa hài lòng vì “quá giống thị trường”.
Quyết định tìm lối đi riêng, anh nhận thấy cây tre là thế mạnh của Việt Nam, mong muốn mang hình ảnh cây tre gắn liền với văn hóa ẩm thực quê hương, anh quyết định thử nghiệm nhồi chả bò vào ống tre.
Nhưng thêm một lần nữa, anh thất bại vì tre không “dễ tính” khi ống nhỏ khó nhồi, ống lớn thì chả nhồi không chặt. Đến khi chọn được kích cỡ ống phù hợp, chả lại bị úng, phải đổ bỏ. Có nhiều đêm anh ngồi một mình trong xưởng, nhìn những ống chả hỏng mà lòng nặng trĩu. Tiền cạn dần, niềm tin cũng chực chờ rơi rụng.
Anh Hiên mày mò giải pháp lật úp ống tre lại để nước chảy ra ngoài, tránh chả bị úng. Khi thành công với chả bò, heo, anh quyết định quay lại mục đích ban đầu của mình là làm chả tôm.
Để có nguồn nguyên liệu, anh đã “đổ” 200 triệu đồng để nuôi tôm. Đã có nguyên liệu nhưng thất bại lại một lần nữa ghé đến, khi thịt tôm không thể kết dính để tạo thành chả. Sáu tháng thử nghiệm, anh Hiên tốn không biết bao nhiêu tiền của, công sức vì mỗi mẻ nguyên liệu tôm hư là "bay" 10 triệu đồng.
Một lần quá chán nản khi đang làm, anh ném mẻ tôm cùng ít bột xúc xích dư vào tủ lạnh. Sáng hôm sau, anh lấy nguyên liệu ra tính làm bữa sáng cho con thì phát hiện tôm và bột xúc xích đã kết dính.
Lập tức anh nhồi thịt tôm trộn một ít bột xúc xích vào ống tre, cho vào lò hấp. Mẻ chả tôm đầu tiên ra lò, anh sung sướng đến phát khóc. “Không lời nào tả được hạnh phúc vỡ òa của tôi trong khoảnh khắc ấy”, anh Hiên tâm sự.
Anh bảo, chả tôm là đỉnh cao của cách làm chả trong ống tre, nên khi đã làm thành công món này, anh nhanh chóng trình làng những loại chả khác như chả tôm thiên nhiên (tiêu chuẩn xuất khẩu Mỹ), chả bò Sông Hàn, chả heo, tôm chua ống tre…
Hiện nay, sản phẩm của anh đã được bày bán ở nhiều tỉnh, thành như Đà Nẵng, TPHCM, Quảng Ngãi, Lâm Đồng. Nhờ đó, công ty của anh đạt doanh thu hơn 300 triệu đồng mỗi tháng, tạo việc làm cho 11 lao động với mức lương 6-7 triệu đồng/tháng.
Điều khiến anh Hiên vui nhất không phải khi các loại chả của anh đắt hơn chả truyền thống vẫn có nhiều người mua, mà là những phản hồi tích cực từ khách hàng.
“Nhiều người tìm đến cơ sở của tôi để mua kể rằng chả ống tre dễ vận chuyển, không bị dập, không ảnh hưởng đến chất lượng. Nhờ lưu giữ trong ống tre, chả có hương vị đặc trưng”, anh Hiên nói.
Bởi được làm từ những nguyên liệu thuần Việt, đặc biệt là chả tôm, nên anh Hiên luôn ấp ủ một ngày không xa chả ống tre của anh sẽ được xuất ngoại. Chuẩn bị cho hành trình đó, anh Hiên tìm nguồn cung ống tre và xử lý kỹ lưỡng trước khi cho nguyên liệu vào. Anh cũng thiết kế dây buộc ống chả bằng sợi xơ dừa, túi xách bằng sợi cói thân thiện môi trường.
“Khát vọng của tôi là một ngày không xa, chả tôm ống tre sẽ được xuất đi các nước trên thế giới. Với nguyên liệu con tôm định vị thương hiệu của Việt Nam, với ống tre đại diện cho bản lĩnh Việt Nam, chả tôm ống tre hiện diện trên bàn ăn ở các nước sẽ là một sản phẩm đặc trưng đầy tự hào”, anh Hiện thổ lộ.
Đại diện UBND phường An Khê cho biết năm 2024, sản phẩm chả heo ống tre Cocimo được UBND quận Cẩm Lệ (cũ) công nhận đạt chuẩn OCOP (chương trình mỗi xã một sản phẩm) 3 sao.
Đánh giá về dự án chả ống tre, ông Lý Đình Quân, Tổng Giám đốc Trung tâm ươm tạo khởi nghiệp Sông Hàn, Phó Chủ tịch Hội đồng cố vấn khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia, cho rằng đây là một câu chuyện khởi nghiệp giàu cảm hứng, bắt nguồn từ việc khai thác tài nguyên bản địa, một hướng đi rất đáng khuyến khích trong bối cảnh hiện nay.
Theo ông Quân, điểm đáng giá nhất của dự án là biết kết hợp các hình tượng quen thuộc, giàu bản sắc của Việt Nam như cây tre, con tôm và ẩm thực địa phương để tạo nên một sản phẩm vừa mang giá trị kinh tế, vừa chứa đựng chiều sâu văn hóa.
“Tre là hình ảnh rất Việt Nam, gắn với làng quê, với sự bền bỉ. Con tôm là thế mạnh của nhiều địa phương. Việc kết hợp hai yếu tố này để kể một câu chuyện khởi nghiệp là rất hay”, ông Quân nhận định.
Tuy nhiên, ông Quân cũng thẳng thắn chỉ ra rằng, để một dự án khởi nghiệp bứt phá, đứng vững trên thị trường, sản phẩm tốt mới chỉ là điều kiện cần. Điều quan trọng hơn là năng lực của người làm dự án, từ tư duy kinh doanh, mô hình đến khả năng thích ứng với thị trường.
“Khởi nghiệp ngày nay không chỉ dừng lại ở việc liên kết hay hợp tác. Người khởi nghiệp phải có mô hình kinh doanh rõ ràng, học hỏi tri thức mới, làm chủ chuyển đổi số, biết cách huy động nguồn lực, thu hút vốn đầu tư, xây dựng hệ thống phân phối. Đó là cả một quá trình dài, đòi hỏi sự kiên trì, đội ngũ đủ mạnh”, ông Quân phân tích.
Theo ông Quân, dự án muốn đi xa cần đội ngũ nhân sự có tri thức, có tinh thần trách nhiệm, có văn hóa làm việc phù hợp, đồng thời cần sự hỗ trợ từ các chính sách của nhà nước để tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo.
“Dự án của anh Hiên ở giai đoạn đầu đã làm được rất nhiều điều, từ sản phẩm sáng tạo đến tinh thần nỗ lực không bỏ cuộc. Đây là một mô hình có tiềm năng, nhưng để phát triển mạnh không thể đi nhanh nếu thiếu nguồn lực nhân sự giỏi”, ông Quân nhấn mạnh.