10 năm lái xe vẫn chịu thua nạn 'rùa bò' cao tốc

Tôi có hơn 10 năm cầm lái đường dài, đi đủ các tuyến cao tốc Bắc - Nam, nên có một chuyện khiến bản thân bức xúc mãi không thôi: xe chạy chậm nhưng cứ ôm làn trái. Nói thật, tôi không phải kiểu tài xế thích phóng nhanh, vượt ẩu. Tôi thường giữ tốc độ 110 km/h khi giới hạn tối đa cho phép là 120 km/h, giữ khoảng cách an toàn, quan sát gương liên tục khi chạy xe. Nhưng tôi nhiều lần phải phát điên, mất hết bình tĩnh vì xe phía trước chạy 80-90 km/h vẫn thản nhiên bám làn ngoài cùng sát dải phân cách.

Ai lái xe nhiều sẽ hiểu, làn trái trên cao tốc sinh ra để các xe vượt nhau. Nguyên tắc rất rõ: vượt xong phải trả làn. Ngay cả cao tốc chỉ có hai làn mỗi chiều cũng vậy. Thế nhưng, thực tế thì ngược lại. Không ít tài xế mặc định làn trái là "làn của mình", cứ thế chạy đều đều 90 km/h, nghĩ rằng trên tốc độ tối thiểu là được, mặc kệ phía sau xe khác nối đuôi thành hàng dài.

Hệ quả là gì? Những xe muốn đi đúng với tốc độ thiết kế của tuyến đường buộc phải giảm tốc độ, chuyển sang làn phải để vượt. Mà làn phải thường có nhiều xe tải, container. Việc chuyển làn qua lại giữa hai dòng xe có tốc độ chênh lệch lớn mới chính là thứ làm tăng rủi ro. Tôi từng chứng kiến vài vụ dồn toa ở chính làn trái. Nguyên nhân thường bắt nguồn từ việc một xe chạy dưới tốc độ chung, xe sau không kịp xử lý, rồi hiệu ứng dây chuyền xảy ra.

Nhiều người vẫn nghĩ: "Tôi chạy chậm cho an toàn, có gì sai?". Sai ở chỗ cao tốc không phải đường làng. An toàn không đồng nghĩa với đi chậm hơn tất cả. An toàn là đi đúng làn, đúng tốc độ phù hợp với dòng giao thông và giữ khoảng cách. Khi anh chạy 80 km/h ở làn trái của cao tốc 120 km/h, anh đang tạo ra một điểm nghẽn. Sự chênh lệch tốc độ giữa các xe mới là yếu tố nguy hiểm.

>>Làn ngoài cùng bên trái chỉ dành cho xe vượt để ngăn nạn 'rùa bò'

Tôi cũng từng gặp tình huống một xe bốn chỗ chạy làn trái, song song với một container ở làn phải suốt vài km cao tốc. Xe con không vượt hẳn, cũng không chịu giảm tốc để nhập vào sau container. Cứ thế, hai xe vô tình "khóa" luôn mặt đường. Phía sau là cả đoàn xe bị ghìm lại. Cảm giác ức chế lan dần, và chỉ cần một người mất bình tĩnh là tai nạn có thể xảy ra.

Lái xe lâu năm, tôi nhận ra một điều, cao tốc vận hành trơn tru hay không phụ thuộc rất nhiều vào ý thức giữ làn. Chỉ cần mỗi người hiểu rằng làn trái chỉ dùng để vượt, xong việc thì nhường lại, dòng xe sẽ tự động ổn định. Không cần ai phải chạy quá nhanh, cũng không cần chen lấn.

Tôi không đòi hỏi mọi tài xế phải chạy 120 km/h trên cao. Bạn có thể chọn tốc độ phù hợp với khả năng của mình. Nhưng nếu không có nhu cầu vượt, xin hãy đi làn phải. Đó không chỉ là quy định, mà còn là văn hóa lái xe, là sự tôn trọng những người cùng lưu thông.

Cao tốc được xây để rút ngắn thời gian và tăng an toàn. Đừng biến nó thành nơi mà ai cũng phải phập phồng chỉ vì một thói quen ôm làn trái tưởng như vô hại. Với tôi, chạy đúng làn không chỉ là kỹ năng, mà là văn hóa của người cầm lái.

Dang Kimi