Bé 3 ngày tuổi được phẫu thuật cắt u vùng cùng cụt

Ngay từ trong bụng mẹ, bé được siêu âm tháng thứ 5 thai kỳ phát hiện khối u ở vùng cùng cụt (phần cuối cột sống, ngay phía trên khe mông). Đến tuần thai 37, bác sĩ ghi nhận thai đa ối, u phát triển nhanh, tăng sinh mạch máu độ hai, nguy cơ vỡ ối sớm, sinh non... Mẹ bé không có bệnh nền, thai kỳ bình thường và gia đình không có tiền sử mắc bệnh này, bác sĩ tư vấn khám thai đúng lịch để theo dõi sát tình trạng thai nhi.

Bé sinh thường ở tuần thai 39, nặng 3,7 kg, tự thở và bú tốt. Song khối u to ở vùng cùng cụt tiềm ẩn nhiều nguy cơ nên gia đình chuyển bé đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM. BS.CKI Lê Thị Ngọc Dung, Trung tâm Sơ sinh, chẩn đoán bé mắc u quái cùng cụt type hai, khối u nằm ngoài ổ bụng, có một phần nhỏ dính với mặt sau - dưới các đốt sống cùng, kích thước khoảng 86x80x97 mm.

Trước khi phẫu thuật, bé được chăm sóc đặc biệt để đảm bảo đủ năng lượng, bác sĩ theo dõi sát nhịp tim, nhịp thở, huyết áp, tình trạng tuần hoàn và kiểm soát nguy cơ chảy máu từ khối u. Đồng thời, bác sĩ thực hiện các xét nghiệm đánh giá chức năng tim, phổi, đông máu, hình ảnh học để xác định mức độ xâm lấn của khối u, từ đó lựa chọn phương án gây mê - phẫu thuật an toàn.

BS.CKII Nguyễn Đỗ Trọng, khoa Ngoại Nhi, cho biết khối u lớn, vị trí phức tạp, có dạng hỗn hợp gồm phần đặc và nang, nhiều vách ngăn tạo thành cấu trúc tổ ong, nguy cơ cao ác tính. U chiếm phần lớn mô dưới da vùng mông hai bên, tiếp xúc với cơ mông lớn, thành sau trực tràng, xương cụt. Bác sĩ Trọng chỉ định phẫu thuật cắt bỏ khối u sớm, phòng ngừa biến chứng vỡ u, nhiễm trùng, hoại tử mô.

Đường thở của bé sơ sinh 3 ngày tuổi rất nhỏ, hệ hô hấp, tuần hoàn còn non yếu, dễ bị suy giảm chức năng. Vì vậy, thao tác gây mê, liều lượng thuốc được bác sĩ tính toán chính xác. Êkíp theo dõi sát chỉ số sinh tồn, sẵn sàng can thiệp ngay nếu xảy ra tình trạng hạ đường huyết, hạ thân nhiệt, rối loạn điện giải, ngừng thở đột ngột... Máy thở, máy sưởi ấm, thuốc cấp cứu, dung dịch truyền... đều được chuẩn bị sẵn.

Sau 3 tiếng, êkíp loại bỏ u hoàn toàn và gửi đi xét nghiệm mô học - giải phẫu bệnh, đồng thời tạo hình cấu trúc tầng sinh môn, giữ nguyên vẹn các cấu trúc giải phẫu lân cận khối u. Bé được truyền 70 ml máu để bù đắp lượng máu mất đi, duy trì ổn định chỉ số sinh tồn.

Hậu phẫu, bé tiếp tục được theo dõi chặt chẽ các sinh hiệu, truyền thuốc và nuôi ăn bằng sữa mẹ tại Đơn vị Hồi sức tích cực sơ sinh (NICU). Sau hai ngày, vết mổ khô, bé bú tốt, được xuất viện. Kết quả giải phẫu bệnh cho thấy khối u quái nghi ngờ ác tính, cần tiếp tục theo dõi chuyên khoa ung bướu nhi.

Bác sĩ Trọng cho hay u quái vùng cùng cụt thường phát triển từ tế bào mầm nguyên thủy, xuất hiện ở vùng xương cụt. Nguyên nhân chính dẫn đến sự xuất hiện của u quái vẫn chưa được xác định rõ.

U quái vùng cùng cụt được phân thành 4 loại dựa trên vị trí và mức độ xâm lấn. Loại một, khối u nằm hoàn toàn bên ngoài cơ thể. Loại hai như trường hợp của bé gái này, u chủ yếu nằm ngoài nhưng có một phần nhỏ dính vào xương cụt hoặc đốt sống. Loại ba, phần lớn khối u nằm trong ổ bụng và xương chậu, chỉ có một phần nhỏ nhô ra ngoài, có thể tiếp xúc với nhiều cơ quan nội tạng. Loại bốn, toàn bộ khối u nằm trong ổ bụng hoặc tiểu khung. Bác sĩ Trọng dẫn một số nghiên cứu cho thấy tỷ lệ mắc u quái vùng cùng cụt ở trẻ sơ sinh khoảng 1/35.000 - 1/40.000 ca sinh sống, thường gặp hơn ở bé gái. Trong đó, khoảng 7-10% trường hợp là u quái ác tính.

Các bác sĩ khuyến cáo phụ nữ mang thai cần thực hiện đầy đủ xét nghiệm, siêu âm định kỳ theo lịch khám thai. Việc phát hiện sớm bất thường trong thai kỳ giúp bác sĩ có kế hoạch theo dõi và can thiệp kịp thời.

Giản Đơn