Mỹ kết hợp Israel tấn công Iran và tác động với giá dầu thế giới

Theo Euronews, Iran không chỉ là một nhà sản xuất dầu lớn. Nước này còn nhiều lần đe dọa phong tỏa Eo biển Hormuz - tuyến huyết mạch xuất khẩu “vàng đen” của thế giới.

Giá dầu tăng vọt có nguy cơ dẫn đến lạm phát tăng cao trở lại, gây tổn hại cho nền kinh tế toàn cầu.

Giá dầu thô đạt mức 100 USD/thùng lần đầu tiên kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát vào tháng 2/2022. Giá dầu tăng cao có thể gây bất lợi cho Tổng thống Donald Trump trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào cuối năm, đặc biệt là khi ông đã cam kết với cử tri Mỹ về nguồn năng lượng giá rẻ.

Năm 1974, Iran là nhà sản xuất dầu lớn thứ ba toàn cầu, chỉ sau Mỹ và Saudi Arabia, và vượt Nga. Tuy nhiên, sản lượng của nước này suy giảm đáng kể sau khi Mỹ áp đặt các lệnh trừng phạt vào năm 1979.

Theo Tổ chức các Nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC), sản lượng dầu của quốc gia thành viên Iran đã giảm từ khoảng 6 triệu thùng mỗi ngày xuống còn khoảng 3,1 triệu thùng hiện nay. Dù vậy, Iran vẫn nằm trong danh sách 10 nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới.

Dầu thô của nước này tương đối dễ khai thác và có chi phí thấp, chỉ khoảng 10 USD mỗi thùng, khiến nó đặc biệt sinh lời. Trong khi đó, Canada và Mỹ thường có chi phí từ 40 - 60 USD/thùng. Chỉ có Saudi Arabia, Iraq, Kuwait và Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) có chi phí sản xuất thấp tương tự. Trung Quốc vẫn là khách hàng chính của dầu mỏ Iran, với hơn 80% lượng dầu xuất khẩu của Iran được vận chuyển đến các nhà máy lọc dầu của Trung Quốc.

Dưới đây là video về cuộc tấn công của Israel nhằm vào Iran ngày 28/2 (nguồn: RT):

Rủi ro đáng ngại hơn đối với thị trường dầu mỏ nằm ở những lời cảnh báo của Iran về khả năng phong tỏa Eo biển Hormuz - huyết mạch vận tải biển nối các nước sản xuất dầu Trung Đông với thị trường toàn cầu.

Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), chỉ tính riêng năm 2024, trung bình mỗi ngày có khoảng 20 triệu thùng dầu thô đi qua tuyến hàng hải này, tương đương gần 1/5 tổng nhu cầu dầu lỏng của thế giới.

EIA lưu ý: “Eo biển này đủ sâu và đủ rộng để tiếp nhận những tàu chở dầu thô lớn nhất thế giới, đồng thời là một trong những nút thắt dầu mỏ quan trọng nhất toàn cầu. Khối lượng dầu khổng lồ lưu thông qua eo biển này, và gần như không có lộ trình thay thế khả thi nếu nó bị phong tỏa”.

Eo biển này đặc biệt dễ tổn thương do bề ngang hẹp, chỉ khoảng 50 km, và độ sâu chỉ gần 60 m.
Ông Lohmann Rasmussen, nhà phân tích tại Global Risk Management đánh giá: “Chỉ cần dấy lên nghi ngại về an ninh tại eo biển, nhiều tàu thuyền sẽ gặp khó khăn khi di chuyển qua nơi đây bởi lý do bảo hiểm, chi phí có thể tăng vọt”.

Chuyên gia phân tích Ole Hansen của Saxo Bank đánh giá với hãng thông tấn AFP (Pháp) rằng chỉ có Saudi Arabia và UAE sở hữu hạ tầng đủ năng lực để chuyển hướng dòng chảy dầu mỏ.

Căng thẳng khu vực leo thang trong bối cảnh Washington và Tehran tìm cách đạt được thỏa thuận nhằm kiềm chế chương trình hạt nhân của Iran.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 28/2 xác nhận Mỹ đã khởi động “chiến dịch tác chiến lớn” tại Iran. Trong đoạn video đăng tải trên mạng xã hội, ông Trump tuyên bố “mục tiêu” của chiến dịch tấn công “là bảo vệ người dân Mỹ” bằng cách loại bỏ các mối đe dọa hiện hữu. Cũng theo ông, Iran đang cố gắng tái thiết chương trình hạt nhân và nỗ lực phát triển các loại tên lửa sớm đạt tầm bắn tới lãnh thổ Mỹ.

Cùng ngày, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz tuyên bố Israel đã tiến hành một cuộc tấn công phủ đầu nhằm vào Iran. Đáng chú ý, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết Iran đã phóng loạt tên lửa mới sang miền Trung Israel và còi báo động đã vang lên.

Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã phá hủy một hệ thốngradar Mỹ đặt tại Qatar. Theo IRGC, hệ thống radar Mỹ FP132 có tầm hoạt động khoảng 5.000 km, được bố trí tại Qatar và sử dụng để theo dõi tên lửa đạn đạo, đã bị phá hủy.