Xung đột Trung Đông ảnh hưởng nguồn cung nguyên liệu chip nhớ

"Chúng tôi đã nêu ra khả năng sản xuất chất bán dẫn có thể bị gián đoạn nếu một số nguyên liệu quan trọng không thể được cung cấp từ Trung Đông", nghị sĩ Kim Young-bae nói trong cuộc gặp với lãnh đạo các công ty bán dẫn Hàn Quốc như Samsung, SK Hynix ngày 5/3.

Ông Young-bae lấy khí heli làm ví dụ. Đây là chất rất cần thiết cho quản lý nhiệt trong quá trình sản xuất bán dẫn, hiện chưa có chất thay thế khả thi nào. Trong khi đó, nó được sản xuất ở một số ít nơi, với Qatar là một trong những nước dẫn đầu.

Bên cạnh đó, Young-bae cũng cho rằng công nghiệp bán dẫn Hàn Quốc sẽ bị tác động khi giá dầu tăng cao khiến chi phí điện năng trong nước tăng, cuối cùng "làm suy yếu khả năng cạnh tranh về giá" của các sản phẩm. Hiện 70% nguồn cung dầu mỏ của Hàn Quốc đến từ Trung Đông.

"Chi phí hậu cần và vận chuyển cũng là những vấn đề lớn phát sinh từ tình hình ở Trung Đông", ông Young-bae nói thêm.

Cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh các nhà sản xuất vốn đã phải vật lộn với tình trạng tắc nghẽn nguồn cung nghiêm trọng do nhu cầu chip nhớ dành cho trung tâm dữ liệu tăng vọt trong làn sóng AI. Ngành công nghiệp bán dẫn Hàn Quốc hiện cung cấp hai phần ba sản lượng chip nhớ toàn cầu, riêng DRAM trên 75%, theo WSJ.

Trước cảnh báo, SK Hynix cho biết "có đủ lượng tồn kho khí heli", còn Samsung chưa bình luận.

Việc sản xuất được dự đoán khó lường hơn trong thời gian tới, theo Wired. Khoảng 38% lượng khí heli của thế giới được sản xuất tại Qatar - nơi có những cơ sở khai thác lớn gắn liền với ngành công nghiệp khí đốt tự nhiên. "Sự tập trung này đồng nghĩa những gián đoạn hiện tại có thể nhanh chóng lan rộng khắp chuỗi cung ứng toàn cầu", trang này bình luận.

Thực tế, một số sự cố đã diễn ra. Ngày 4/3, công ty dầu khí quốc gia QatarEnergy của Qatar tuyên bố tình trạng bất khả kháng, tạm ngừng sản xuất khí đốt và hoạt động chế biến hạ nguồn do xung đột Trung Đông.

Theo Chosun, ngành công nghiệp bán dẫn hiện phụ thuộc vào "các liên kết mong manh" xuyên suốt vùng Vịnh. Ngay cả khi hoạt động sản xuất khí đốt được nối lại, việc vận chuyển cũng chưa thông suốt do phần lớn xuất khẩu năng lượng và hóa dầu của thế giới từ Iran đều phải đi qua eo biển Hormuz, một điểm nghẽn hàng hải quan trọng đang nằm trong vùng chiến sự.

Bộ Công nghiệp Hàn Quốc cho biết, nước này hiện phụ thuộc Trung Đông tới 14 loại vật liệu khác nhau trong sản xuất chip. Dù có thể sản xuất trong nước và chọn nguồn cung nơi khác, việc chuyển đổi nhà cung cấp thực tế không thể diễn ra nhanh chóng do cần kiểm tra và xác nhận các nguồn cung mới đáp ứng tiêu chuẩn độ tinh khiết nghiêm ngặt.

Giới quan sát đánh giá, tác động tức thời từ xung đột Trung Đông tới lĩnh vực chip nhớ chưa quá lo ngại, do các nhà sản xuất vẫn còn nguyên liệu trong kho cho tình huống khẩn cấp. Chẳng hạn, TSMC trấn an đối tác rằng họ đang theo dõi sát sao tình hình và đã có kế hoạch dự phòng để "giảm thách thức không lường trước".

"Nhưng nếu tình trạng bất ổn trong khu vực tiếp diễn, áp lực lên chuỗi cung ứng sẽ gia tăng. Một cuộc xung đột kéo dài sẽ tác động đến cơ sở hạ tầng năng lượng, xuất khẩu và các tuyến vận chuyển, theo thời gian sẽ gây cạn kiệt nguồn cung vật liệu toàn cầu cần thiết cho sản xuất chip", Wired bình luận.

Ngoài ra, cuộc khủng hoảng có thể cản trở các công ty công nghệ lớn có kế hoạch xây dựng trung tâm dữ liệu AI ở Trung Đông trong dài hạn, kéo theo ảnh hưởng đến thị trường chip. Amazon đầu tuần này cho biết ba trung tâm dữ liệu AWS, gồm hai ở UAE và một Bahrain, bị hư hại do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái "với cự ly gần".

Theo Reuters, vấn đề làm dấy lên những câu hỏi xung quanh tốc độ mở rộng của các tập đoàn công nghệ lớn trong khu vực. Một số công ty công nghệ lớn của Mỹ như Microsoft, AWS hay Nvidia hiện định vị UAE và một số nước Trung Đông là một trong những trung tâm về điện toán trí tuệ nhân tạo.

Căng thẳng ở Trung Đông được dự đoán khiến lĩnh vực chip nhớ thêm khan hiếm, kéo theo chi phí sản xuất ngày ngày tăng và người dùng cuối sẽ phải trả tiền nhiều hơn cho các thiết bị điện tử tiêu dùng. Theo DigiTimes, việc thiếu hụt chip nhớ hiện nghiêm trọng đến mức giá cả biến động theo giờ. Các nhà cung ứng bán dẫn cho biết, những công ty nhỏ nếu không thể chốt đơn và thanh toán ngay sẽ đối mặt với báo giá cao hơn chỉ sau vài phút.

Thị trường chip nhớ hiện bị chia cắt với một bên là khoảng 100 doanh nghiệp lớn có quyền lực đàm phán để đảm bảo nguồn cung, bên còn lại là hơn 190.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ đang tranh giành những gì còn sót lại. Theo hãng phân tích thị trường TrendForce, giá hợp đồng DRAM quý I/2026 ước tính tăng 90-95% so với quý trước; còn bộ nhớ NAND flash tăng 55-60%. DigiTimes cho biết giá DRAM có thể tăng thêm 70% trong quý II/2026 còn IDC dự báo tình trạng thiếu hụt có thể kéo dài đến năm 2027.

Bảo Lâm (theo Reuters, Digitimes)