Sán lá gan ký sinh trong ống mật người phụ nữ

Chị Hoa từng được phẫu thuật cắt túi mật do sỏi túi mật, một năm trước. Gần đây cơn đau bụng xuất hiện đột ngột, tăng dần, uống thuốc giảm đau không bớt, đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám. Kết quả xét nghiệm máu cho thấy bạch cầu ái toan (một loại tế bào bạch cầu trong hệ miễn dịch của cơ thể) tăng gấp 10 lần (bình thường dưới 5%).

Tiến sĩ, bác sĩ Trần Thanh Bình, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, cho biết người bệnh vàng da nhẹ - dấu hiệu nhiễm ký sinh trùng đường mật. Siêu âm và chụp CT ghi nhận nhiều sỏi ống mật chủ gây tắc mật.

Chị Hoa được nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP) để chẩn đoán và xử trí. Qua hình ảnh cản quang, bác sĩ ghi nhận ống mật chủ giãn 12 mm, đoạn cuối có sỏi kích thước 10-12 mm, đường mật đoạn giữa biến dạng. Sau khi cắt và nong cơ vòng, êkíp dùng rọ và bóng (balloon) lấy ra một viên sỏi lớn cùng nhiều mảnh vụn.

Trong quá trình kéo sỏi, bác sĩ gắp ra ngoài sán lá gan dài khoảng 12 mm, trong lòng ống mật chủ. Sau đó bơm rửa sạch đường mật, kiểm tra lại không còn sỏi, mật lưu thông tốt.

Hậu can thiệp, chị Hoa hết đau, hết sốt, ăn uống bình thường, xuất viện sau một ngày.

Sán lá gan gồm sán lá gan nhỏ và sán lá gan lớn. Chị Hiền bị sán lá gan lớn ký sinh, loại này thường lây qua đường tiêu hóa khi ăn rau thủy sinh sống hoặc uống nước chưa đun sôi. Khi vào cơ thể, ấu trùng thoát vỏ ở tá tràng, xuyên qua thành ruột, di chuyển đến gan và đường mật để ký sinh. Trước đây, bệnh lý này khá phổ biến, song những năm gần đây ít gặp hơn, nhờ ý thức bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, theo bác sĩ Bình.

Triệu chứng nhiễm sán lá gan thường không rõ ràng, dễ nhầm với bệnh lý dạ dày hoặc gan mật thông thường. Người bệnh có thể đau âm ỉ vùng hạ sườn phải, đầy bụng, chán ăn, mệt mỏi, đôi khi nổi mề đay, sốt nhẹ. Một số trường hợp phát hiện tình cờ khi xét nghiệm thấy tăng bạch cầu ái toan.

BS.CKI Hoàng Lạc Long, Trung tâm Nội soi và phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, cho biết khi sán di chuyển vào ống mật chủ có thể gây tắc mật, tạo điều kiện hình thành sỏi mật hoặc làm nặng thêm tình trạng sỏi sẵn có. Người đã cắt túi mật vẫn có thể hình thành sỏi đường mật do nhiều nguyên nhân như rối loạn thành phần mật, nhiễm trùng hoặc ký sinh trùng.

Để phòng sán lá gan, mọi người nên "ăn chín, uống sôi", hạn chế ăn rau sống, không uống nước lã, tẩy giun định kỳ 6-12 tháng một lần theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Khi có các biểu hiện bất thường, người bệnh nên đi khám chuyên khoa Gan - Mật - Tụy để được chẩn đoán, điều trị sớm, tránh biến chứng nguy hiểm.

Quyên Phan

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi