Nhiều hãng hàng không châu Á có thể dừng bay vì giá nhiên liệu tăng

Các hãng hàng không tại Ấn Độ đã tăng giá vé các đường bay dài khoảng 15% và đang cân nhắc tăng thêm khi giá nhiên liệu máy bay leo thang.

Tại cuộc họp do Cục Hàng không Việt Nam tổ chức hôm 9/3, ông Nguyễn Quang Trung, Phó tổng giám đốc Vietnam Airlines, cho biết nếu giá nhiên liệu tăng lên khoảng 200 USD/thùng, chi phí khai thác của hãng có thể tăng gấp đôi. Khi đó hãng càng bay càng lỗ.

Các chuyên gia trong ngành cho biết nhiều hãng bay châu Á dễ bị tổn thương hơn trước biến động giá nhiên liệu vì có chương trình phòng ngừa rủi ro giá dầu yếu hơn so với các hãng khác ở châu Âu hoặc Mỹ, đặc biệt nếu đã bán vé trước đó với giá thấp.

"Các nút báo động đã được kích hoạt ở khắp nơi", June Goh, chuyên gia phân tích thị trường dầu mỏ cấp cao tại Sparta Commodities SA, công ty nghiên cứu và dự đoán xu hướng giá cả, nói.

Một số hãng hàng không giá rẻ ở Đông Nam Á đang chuẩn bị các kịch bản trong đó máy bay có thể phải tạm ngừng hoạt động nếu nhiên liệu trở nên quá đắt đỏ hoặc khó tiếp cận.

Áp lực ngày càng lớn cho thấy tác động lan rộng của cuộc xung đột Trung Đông bùng phát từ 28/2, làm gián đoạn hoạt động bay và nguồn cung nhiên liệu trên toàn cầu.

Giá dầu tăng mạnh do lo ngại gián đoạn kéo dài đối với các tuyến vận tải biển và nguồn cung năng lượng. Theo Reuters, giá dầu thô đã tăng 15% lên hơn 105 USD/thùng, mức cao nhất kể từ năm 2022, trong khi dầu thô Brent có lúc tăng tới 29%.

Tại một số thị trường, giá nhiên liệu máy bay còn tăng nhanh hơn, thậm chí gấp đôi kể từ khi xung đột bùng phát.

Các nhà phân tích của Deutsche Bank, tập đoàn ngân hàng tư nhân lớn nhất Đức, cảnh báo trong một báo cáo rằng nếu không sớm có biện pháp giảm áp lực, các hãng hàng không trên thế giới có thể buộc phải cho hàng nghìn máy bay ngừng hoạt động. Những hãng có tình hình tài chính yếu nhất có nguy cơ phải dừng khai thác hoàn toàn.

Nhiên liệu hiện là khoản chi lớn thứ hai của các hãng bay sau nhân công, thường chiếm từ 20% đến 25% tổng chi phí vận hành. Giá vé tăng mạnh cũng làm dấy lên lo ngại nhu cầu đi lại sẽ giảm, đặc biệt đối với khách du lịch.

Lorraine Tan, giám đốc nghiên cứu cổ phiếu khu vực châu Á tại công ty dịch vụ tài chính Mỹ Morningstar, cho rằng giá vé cao có thể khiến du khách e ngại, đồng thời buộc các doanh nghiệp cắt giảm các chuyến công tác do triển vọng kinh tế không chắc chắn.

"Vấn đề với các hãng hàng không hiện nay đến từ nhu cầu du lịch có thể bị hạn chế khi chi phí trở nên quá cao đối với khách du lịch nghỉ dưỡng", bà nói.

Theo công ty phân tích dữ liệu hàng không Anh Cirium, kể từ khi xung đột bùng phát vào ngày 28/2, hơn 40.000 chuyến bay đến và đi từ Trung Đông đã bị hủy khi các hãng phải điều chỉnh đường bay để tránh khu vực chiến sự.

Việc đóng cửa không phận cũng buộc các hãng phải mang theo nhiều nhiên liệu hơn hoặc thực hiện thêm điểm tiếp nhiên liệu nhằm tránh nguy cơ phải chuyển hướng đột ngột.

Cổ phiếu của các hãng hàng không cũng chịu áp lực khi nhà đầu tư đánh giá tác động của chi phí nhiên liệu tăng và nhu cầu du lịch suy yếu.

Tại châu Á, cổ phiếu của nhiều hãng bay lớn giảm mạnh. Asiana Airlines rơi xuống mức thấp nhất trong hơn 21 năm, trong khi chỉ số chứng khoán của Asia Pacific Airlines giảm xuống mức thấp nhất trong 5 năm khi giá dầu vượt 100 USD/thùng.

Các hãng bay khác cũng chứng kiến cổ phiếu lao dốc. Korean Air giảm 8,6%, Air New Zealand giảm 7,8% và Cathay Pacific giảm khoảng 5%. Ở châu Âu, các tập đoàn hàng không như Air France-KLM và đơn vị điều hành British Airways cũng giảm từ 2,5% đến 6% trong phiên giao dịch đầu ngày.

Dù nhiều hãng đối mặt thách thức, một số doanh nghiệp có chiến lược phòng ngừa rủi ro giá nhiên liệu tốt hơn có thể hưởng lợi.

Carsten Spohr, CEO của Deutsche Lufthansa AG, cho biết tập đoàn có thể có "lợi thế tương đối" nếu các đối thủ buộc phải tăng giá vé vì đã phòng ngừa biến động giá nhiên liệu. Hãng dự định tăng công suất các đường bay đến châu Á và Phi khi các hãng Trung Đông gặp khó khăn trong việc duy trì hoạt động bình thường.

Dù tình hình nhiều biến động, một số lãnh đạo ngành hàng không vẫn tỏ ra lạc quan rằng xung đột có thể không kéo dài. "Thế giới có thể chững lại, nhưng không dừng lại. Cuộc khủng hoảng này sẽ không kéo dài", John Plueger, CEO của Air Lease Corporation, nhận định

Anh Minh (Theo Reuters, India Times)