Sai lầm khiến trùm ma túy Mexico bị tiêu diệt
El Mencho luôn được bảo vệ bởi gần 400 tay súng cùng các biện pháp an ninh hiện đại, nhưng sai lầm của ông trùm đã tạo điều kiện cho đặc nhiệm Mexico đột kích.
Quân đội và cảnh sát Mexico suốt nhiều năm đã nỗ lực truy lùng Nemesio "El Mencho" Oseguera, ông trùm băng đảng Jalisco Thế hệ Mới (CJNG) khét tiếng nhất đất nước và bị Mỹ treo giải thưởng 15 triệu USD. Tuy nhiên, các chiến dịch thường thất bại do El Mencho liên tục thay đổi chỗ ở và sở hữu mạng lưới bảo vệ được các chuyên gia đánh giá là tiên tiến bậc nhất.
Theo các nguồn tin am hiểu về hoạt động của Oseguera, ông ta là một người cực kỳ thận trọng, luôn áp dụng những biện pháp phòng ngừa đặc biệt, khiến mọi biện pháp thu thập thông tin tình báo của quân đội Mexico đều không phát huy hiệu quả. Ông trùm hiếm khi để bất kỳ chiếc điện thoại nào gần mình vì lo ngại tín hiệu GPS có thể làm lộ vị trí ẩn náu.
"Oseguera sống ẩn dật đến mức ngoài những kẻ thân cận, ít ai biết mặt mũi ông ta ra sao", Arturo Fontes, cựu đặc vụ Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI), người đã dành nhiều thập kỷ truy dấu các trùm ma túy hàng đầu Mexico, cho biết.
Rất ít hình ảnh của ông ta xuất hiện trước công chúng và Oseguera còn sở hữu một bộ máy an ninh được mô phỏng theo các đơn vị đặc nhiệm quân đội, với khoảng 400 thành viên CJNG sở hữu những loại vũ khí hỏa lực mạnh. Nhiều vệ sĩ của Oseguera từng là thành viên lực lượng tinh nhuệ Mexico, được huấn luyện bài bản và luôn theo sát ông ta trong mọi cuộc di chuyển.
Oseguera thường xuyên ngồi trong xe bọc thép, được hộ tống bởi đoàn xe trang bị súng máy Gatling 6 nòng cùng súng phóng lựu vác vai có khả năng bắn hạ trực thăng.
Các nguồn tin cho hay nhằm bảo vệ mình, Oseguera đã trang bị những thiết bị phá sóng và thuê một nhóm tin tặc trẻ xâm nhập vào hệ thống máy chủ của quân đội Mexico để theo dõi thông tin tình báo.
Đại bản doanh của Oseguera ở bang Jalisco được bảo vệ bởi nhiều lớp an ninh, với hàng trăm tay súng kiểm soát mọi tuyến đường dẫn đến nơi này. Các tuyến đường thậm chí còn bị gài mìn, khiến việc tiếp cận trở thành một thách thức lớn.
Các tay súng ở mỗi lớp an ninh chỉ biết sơ đồ bố trí mìn trong khu vực mình hoạt động, họ không biết vị trí bắt đầu hay kết thúc những bãi mìn ở lớp kế tiếp.
Suốt 6 tháng qua, vây bắt Oseguera luôn là một trong những kịch bản huấn luyện ưu tiên hàng đầu của đặc nhiệm Mexico. Các quan chức Mexico tin rằng nếu họ không hành động quyết liệt, Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể sẽ phát động một cuộc đột kích đơn phương trên đất Mexico và đây là điều "không thể chấp nhận được".
Tuy nhiên, họ gặp rất nhiều khó khăn trong nỗ lực truy vết ông trùm và mọi thứ chỉ thay đổi hồi đầu tháng 2, khi cơ quan hành pháp Mexico bắt được một quan chức địa phương bị nghi ngờ có mối liên hệ chặt chẽ với băng đảng CJNG.
Theo nguồn tin, quan chức này đã cung cấp manh mối về những người thân cận với Oseguera, trong đó có một phụ nữ trẻ được xác định là người tình được ông trùm hết mực ưu ái. Lực lượng an ninh Mexico đã giám sát chặt chẽ cô gái này từ ngày 20/2, từ đó nắm được lịch trình di chuyển của người tình ông trùm, theo Bộ trưởng Quốc phòng Mexico Ricardo Trevilla Trejo.
Oseguera cuối tuần qua rời khỏi vòng bảo vệ an toàn thường lệ của mình, đến một biệt thự nghỉ dưỡng trên đỉnh đồi ở ngoại ô thị trấn Tapalpa, bang Jalisco để hẹn hò với người tình. Oseguera không mang theo nhiều vệ sĩ đến Tapalpa và đây được coi là sai lầm đầu tiên của ông trùm, tạo điều kiện cho an ninh Mexico lên kế hoạch đột kích.
Một máy bay không người lái (UAV) trinh sát Predator của Mỹ trong thời gian đó đã liên tục hoạt động trên bầu trời các bang miền tây nam Mexico như Colima, Nayarit và Jalisco để thu thập thông tin tình báo về các tay súng CJNG cũng như dấu hiệu của Oseguera.
Phạm vi tìm kiếm thu hẹp đáng kể khi tình báo Mexico lần theo dấu vết người tình của Oseguera tới thị trấn Tapalpa. UAV Predator của Mỹ đã thu được hình ảnh ông trùm bước ra từ căn biệt thự trên đồi để ôm người tình và cung cấp tọa độ chính xác của Oseguera cho tình báo quân đội Mexico.
Trong ngày 21/2, UAV Predator vẫn liên tục quần thảo trên địa điểm này để theo dõi dấu vết ông trùm cũng như mọi di chuyển dù là nhỏ nhất của những tay sai dưới quyền Oseguera.
Người tình sau đó rời đi, nhưng Oseguera vẫn ở lại căn biệt thự. Các nguồn tin cho hay Oseguera bị suy thận giai đoạn cuối và cần chạy thận hàng ngày, khiến ông ta khó có khả năng di chuyển liên tục như các trùm tội phạm ma túy khác.
Vào đêm 21/2, Oseguera tổ chức tiệc tại căn biệt thự, nơi không bị gài mìn dày đặc như ở đại bản doanh. Đội vệ sĩ của ông trùm sau buổi tiệc đêm cũng không ở trong trạng thái cảnh giác cao độ và số người canh gác cũng ít hơn so với thường lệ.
Sai lầm này của ông trùm được coi là cơ hội hiếm hoi để quân đội Mexico nhanh chóng mở chiến dịch bao vây, truy bắt. Rạng sáng 22/2, trực thăng quân đội thả hơn 10 đặc nhiệm Mexico xuống gần nơi ẩn náu của Oseguera tại khu nghỉ dưỡng ở thị trấn Tapalpa.
Hơn 10 năm trước, trong cuộc đột kích khác nhằm vây bắt Oseguera, vệ sĩ của ông ta đã bắn rơi một chiếc trực thăng quân đội bằng tên lửa vác vai, khiến 9 binh sĩ Mexico trên máy bay thiệt mạng.
Để đề phòng kịch bản này tái diễn, quân đội Mexico đã triển khai 6 máy bay tham gia chiến dịch, trong đó có cả các chiến đấu cơ có khả năng mang tên lửa để tạo hỏa lực áp đảo yểm trợ cho lực lượng mặt đất.
Khi lực lượng đặc nhiệm áp sát biệt thự của Oseguera, đội vệ sĩ thân tín của ông trùm đã phát hiện và xả súng vào một chiếc trực thăng hỗ trợ trên không, buộc nó phải hạ cánh khẩn cấp.
Cuộc đấu súng dữ dội nổ ra ngay sau đó. Đội vệ sĩ tinh nhuệ của ông trùm mang theo nhiều vũ khí hạng nặng, nhưng bị áp đảo về quân số và hỏa lực yểm trợ trên không của quân đội, nên nhanh chóng thất thế.
Đặc nhiệm Mexico nhanh chóng tiêu diệt 8 tay súng bảo vệ biệt thự và dần tiến lên đỉnh đồi dưới sự yểm trợ của thiết giáp.
Khi không còn khả năng chống đỡ, Oseguera cùng hai thành viên đội bảo vệ chạy vào cánh rừng phía sau biệt thự để lẩn trốn. Các đặc nhiệm tiếp tục truy đuổi và tìm thấy ông ta ẩn nấp trong bụi rậm, bị thương nặng.
Một đội giải cứu của quân đội đáp trực thăng xuống, đưa Oseguera cùng hai cận vệ lên máy bay và cất cánh chỉ sau vài phút. Chiếc trực thăng hướng về một trung tâm y tế ở Jalisco, song Oseguera đã tử vong trên đường.
Vũ Hoàng (Theo LA Times, AFP, Reuters)