Siêu âm tim cho trẻ sơ sinh có ảnh hưởng sức khỏe không?

Trả lời:

Bác sĩ thường chỉ định siêu âm tim cho trẻ sơ sinh khi phát hiện tiếng thổi tim bất thường hoặc bé có dấu hiệu như tím tái, thở nhanh, bú kém, tăng cân chậm, nghi ngờ dị tật tim bẩm sinh. Nhiều trường hợp trẻ chưa có biểu hiện rõ ràng nhưng người mẹ có bệnh mạn tính hoặc mắc một số vấn đề sức khỏe trong thai kỳ như đái tháo đường, bệnh lupus ban đỏ hệ thống, nhiễm cytomegalovirus (CMV) thì siêu âm vẫn cần thiết để đánh giá cấu trúc, chức năng tim.

Thực tế không phải mọi tiếng thổi tim đều nguy hiểm. Nhiều trẻ có tiếng thổi sinh lý do sự thích nghi của tuần hoàn sau sinh, sẽ tự hết theo thời gian. Tuy nhiên, siêu âm tim là phương pháp chính xác nhất để phân biệt tiếng thổi sinh lý với bệnh lý, từ đó bác sĩ xác định trẻ có cần theo dõi hay can thiệp sớm hay không.

Siêu âm tim là kỹ thuật sử dụng sóng siêu âm tần số cao để tạo hình ảnh động về cấu trúc tim, các mạch máu lớn. Phương pháp này không sử dụng tia X hay bức xạ ion hóa nên không gây ảnh hưởng đến sức khỏe, sự phát triển của trẻ. Đây là tiêu chuẩn chẩn đoán quan trọng trong phát hiện bệnh tim bẩm sinh, theo dõi những bất thường này.

Ở trẻ sơ sinh, siêu âm tim qua thành ngực là kỹ thuật phổ biến nhất. Bác sĩ đặt đầu dò nhỏ lên vùng ngực của trẻ để quan sát buồng tim, van tim, vách tim, dòng máu lưu thông, chức năng co bóp. Toàn bộ quá trình thường kéo dài 15-30 phút, không gây đau, hầu như không cần gây mê. Trẻ có thể khó chịu nhẹ do gel lạnh hoặc do phải nằm yên nhưng cảm giác này chỉ tạm thời.

Thông qua siêu âm tim, bác sĩ quan sát cấu trúc, đánh giá dòng máu trong tim để phát hiện bất thường như thông liên thất, thông liên nhĩ, còn ống động mạch, hẹp hoặc hở van tim, những dị tật tim bẩm sinh phức tạp hơn. Đây là phương pháp không xâm lấn, an toàn, có thể thực hiện nhiều lần để theo dõi diễn tiến bệnh.

Chẩn đoán sớm giúp bác sĩ phân loại mức độ tổn thương, có kế hoạch điều trị phù hợp. Với lỗ thông nhỏ hoặc còn ống động mạch kích thước nhỏ, trẻ có thể chỉ cần theo dõi định kỳ vì khả năng tự đóng theo thời gian. Trường hợp ảnh hưởng nhiều đến huyết động được chỉ định dùng thuốc hỗ trợ tim, can thiệp tim mạch hoặc phẫu thuật khi cần thiết. Can thiệp đúng thời điểm giúp hạn chế biến chứng như suy tim, tăng áp phổi, nhiễm trùng tái diễn, chậm phát triển thể chất...

Ngoài chẩn đoán ban đầu, siêu âm tim cũng đánh giá đáp ứng điều trị và theo dõi lâu dài những trẻ đã được phát hiện bệnh tim. Trong nhiều trường hợp, siêu âm cho kết quả bình thường, giúp gia đình yên tâm và tránh những lo lắng không cần thiết. Bạn nên đưa trẻ đi siêu âm theo chỉ định của bác sĩ, không nên trì hoãn vì lo ngại ảnh hưởng sức khỏe. Gia đình nên tuân thủ lịch hẹn tái khám để đảm bảo tim của trẻ được theo dõi đầy đủ trong giai đoạn phát triển.

BS.CKII Lê Anh Tuấn
Khoa Tim mạch
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội