Thói quen tưởng lành mạnh đang âm thầm phá thận

Thạc sĩ, bác sĩ Phạm Quang Khải, Khoa Phẫu thuật Thận Tiết niệu - Nam học, Bệnh viện E, cho biết thận đảm nhiệm nhiều vai trò quan trọng với cơ thể như lọc máu đào thải độc tố và nước dư thừa, cân bằng điện giải...Ngoài lối sống thiếu khoa học như ít vận động, lạm dụng rượu bia, hút thuốc lá, ăn mặn, nhiều đường..., một số thói quen tưởng lành mạnh cũng tiềm ẩn nguy cơ hại thận.

Suy thận mạn tính là bệnh diễn biến âm thầm, không có triệu chứng nên bệnh nhân ở những giai đoạn sớm có thể không biểu hiện biệt. Khi đã có biểu hiện triệu chứng thì thường đã ở những giai đoạn muộn, dẫn đến điều trị bệnh trở nên khó khăn và hiệu quả thấp.

Việt Nam ghi nhận hơn 10 triệu người mắc bệnh thận mạn tính. Tỷ lệ mắc bệnh thận mạn mới hằng năm là khoảng 8.000 người, 800.000 bệnh nhân cần phải chạy thận lọc máu, chiếm 0,1 % dân số. Tuy nhiên, Việt Nam chỉ có 5.500 máy chạy thận phục vụ 33.000 bệnh nhân. Tỷ lệ tử vong do bệnh này đứng thứ 8 trong số 10 nguyên nhân hàng đầu gây tử vong.

Bác sĩ chỉ ra một số thói quen "tưởng lành mạnh" nhưng đang âm thầm gây hại thận, như sau:

Lạm dụng thực phẩm chức năng

Mọi người thường tự ý bổ sung thực phẩm chức năng, vitamin vì nghĩ "không bổ dọc thì bổ ngang". Song, uống thuốc vô tội vạ sẽ gây ngộ độc và chỉ hỗ trợ một phần, không thể thay thế thuốc chữa bệnh. Ví dụ, lạm dụng vitamin C liều cao làm tăng oxalate gây sỏi thận. Dùng quá liều vitamin E có thể gây chảy máu nhiều, viêm ruột, khiến cơ thể mệt mỏi, có thể dẫn đến nguy cơ bị ung thư; thừa vitamin B6 làm rối loạn thần kinh cảm giác; thừa vitamin D dẫn đến tăng canxi máu, tổn thương thận và phổi...

Nhóm nguy cơ cao như người cao tuổi, bị thừa cân hoặc béo phì, đái tháo đường, tăng huyết áp, có bệnh lý tim mạch, bệnh lý tự miễn, người phải điều trị hóa chất hay xạ trị... nên tuân thủ đơn của bác sĩ, không tùy tiện bổ sung vitamin khiến bệnh chồng bệnh.

"Bổ sung sai cách chính là tự đầu độc thận từ từ", bác sĩ nói.

Ngoài ra, lạm dụng thuốc giảm đau như Ibuprofen, Diclofenac cũng gây hại thận, gây suy thận. Đây là nguyên nhân rất phổ biến nhưng ít ai để ý.

Detox để giảm cân

Mọi người thường mua trà hoặc nước detox qua mạng, uống mỗi ngày để thanh lọc cơ thể và giảm cân. Song, lạm dụng các loại nước ép (cần tây, cam, bưởi...) giàu oxalate hoặc kali, lâu dài làm tăng nguy cơ sỏi thận hoặc rối loạn điện giải. Các thành phần thảo dược không được kiểm soát như rễ cam thảo, cây ban âu hay lá senna đều tiềm ẩn độc tính với thận.

Detox thường xuyên bằng cách dùng nước ép kéo dài, kiêng hoàn toàn các thực phẩm khác khiến cơ thể thiếu hụt nhiều vi chất quan trọng.

Uống quá nhiều nước

Uống nước đúng cách giúp giải nhiệt, tăng đề kháng, giúp cơ thể khỏe mạnh. Theo khuyến cáo, mỗi người nên uống từ 1,5 đến 2 lít nước mỗi ngày. Tuy nhiên, thói quen uống nước quá lạnh, quá nhiều, uống nhiều nước ngọt, nước đường có thể gây hại sức khỏe. Cụ thể, uống quá nhiều nước trong thời gian ngắn để giải cơn khát, làm gia tăng áp lực lên hệ tuần hoàn, thận, khiến bạn đi tiểu nhiều, gây rối loạn chất điện giải.

Nhiều người uống nước dừa thay cho nước lọc, có thể gây rối loạn điện giải, ảnh hưởng chức năng cơ. Người có đường ruột yếu, hay đầy bụng và tiêu chảy cũng không nên sử dụng thường xuyên. Người có bệnh nền như tiểu đường, mỡ máu, gout cần hạn chế. Khi khát nước, bạn không nên lạm dụng thức uống có gas, có cồn, không tốt cho sức khỏe.

Ăn quá nhiều đạm (gym, tăng cơ)

Nhiều người tập gym thường chọn ăn nhiều đạm từ thịt, trứng, whey protein...để tăng cơ, săn chắc cơ thể. Tuy nhiên, ăn quá nhiều đạm có thể làm tăng gánh lọc cầu thận, lâu dài dễ suy giảm chức năng thận, đặc biệt nguy hiểm với nhóm có bệnh nền nhưng không biết.

Tập thể dục quá sức nhưng không bù nước đúng

Tập thể dục nhiều khiến cơ thể ra mồ hôi nhiều kèm mất nước, giảm thể tích tuần hoàn. Tình trạng này có thể gây tổn thương thận cấp (đặc biệt ở người tập nặng).

Một số thói quen khác như uống trà, cà phê thay nước lọc có thể gây mất nước âm thầm. Nhiều loại trà chứa oxalate cao khiến thận phải lọc chất nhiều hơn. Ngủ ít, thức khuya làm tăng cortisol, giảm lưu lượng máu tới thận, ảnh hưởng điều hòa huyết áp.

"Thận cũng có giờ làm việc, không phải máy 24/7", bác sĩ nói.

Thùy An