Thú chơi hoa Tết của người Hà Nội

Thắm sắc đào Thất Thốn

Mỗi dịp Tết đến Xuân về, trong nhiều gia đình Hà Nội không thể thiếu cành đào Nhật Tân hay đào rừng Tây Bắc. Nhưng những người sành chơi đào thường tìm đến đào thất thốn, giống đào cổ Nhật Tân, cho hoa đỏ thắm, căng tròn, nở bền ngày Xuân và mang ý nghĩa may mắn, thịnh vượng.

Với những người trồng đào gắn bó lâu năm với bãi bồi ven sông Hồng như ông Lê Hàm ở phường Hồng Hà (Hà Nội), mỗi gốc đào thất thốn không chỉ là một nhành cây, mà là một tác phẩm được nuôi dưỡng từ sự kiên trì và tình yêu dành cho nét đẹp cổ truyền.

Theo lời kể của ông Lê Hàm, mùa Xuân năm nay, vườn nhà ông trồng được vài trăm gốc đào thất thốn. Khách hàng của giống đào quý này đa phần là khách quen từ nhiều năm trước, cứ Tết đến Xuân về sẽ tìm đúng vườn xưa để chọn cây. Dù đào nhà ông được gửi đi khắp các địa phương, nhưng người Hà Nội vẫn chiếm số lượng đông đảo. Người dân Hà Thành vốn yêu những gì thuộc về truyền thống, nên những gốc đào thất thốn tại đây luôn được uốn theo các thế dáng cổ điển, trầm mặc, uy nghiêm. Sự bền bỉ trong gu thẩm mỹ đó đã tạo nên sợi dây gắn kết vô hình nhưng bền chặt giữa người trồng và người chơi hoa.

Ông Lê Hàm chia sẻ, một gốc đào Thất Thốn phải mất ít nhất 10 năm mới có thể mang ra phục vụ người mua, còn để đạt đến độ đẹp ưng ý phải mất tới 15 năm chăm sóc. Đó là một hành trình dày công tỉ mỉ, từ lúc cây còn non cho đến khi vươn mình thành hình thế. Người trồng đào phải theo sát từng bước trưởng thành của cây, tự tay uốn nắn từng nhành để tạo ra những sản phẩm đúng ý...

Khi hoa nở đúng vào những ngày Tết với sắc đỏ thắm đặc trưng, đó cũng là lúc người trồng cảm nhận được niềm hạnh phúc trọn vẹn.

Sắc trắng thanh cao của nhất chi mai

Nếu đào thất thốn mang vẻ đẹp rực rỡ, quyền quý, thì nhất chi mai lại chiếm trọn trái tim người yêu hoa bằng vẻ đẹp thanh khiết với những cánh hoa trắng muốt, mong manh, xen lẫn những chồi xanh biếc. Tại phường Tây Hồ (Hà Nội), vợ chồng ông Nguyễn Văn Sơn (60 tuổi) và bà Nguyễn Thị Kim Ngọc (56 tuổi) từ lâu đã nổi tiếng với vườn nhất chi mai được chăm chút kỹ lưỡng. Năm nay, vườn nhà ông bà Sơn Ngọc chuẩn bị hơn một trăm gốc cây phục vụ khách chơi Tết. Bà Kim Ngọc chia sẻ, những năm gần đây, xu hướng của khách hàng Thủ đô ngày càng trở nên kỹ tính hơn. Họ yêu cầu cây theo từng dáng thế, từng cành lộc để phù hợp với không gian trưng bày. Hoa phải nở đúng những ngày đầu năm mới để đón Xuân, đón tài lộc may mắn cho gia chủ.

Để đáp ứng thị hiếu của người chơi hoa, ông Sơn và bà Ngọc đã dày công uốn nắn nhiều dáng cây khác nhau. Có những gốc mai nhỏ nhắn dành riêng cho bàn uống trà, có những cây được uốn thế riêng biệt để đặt góc nhà cao tầng hiện đại hay trưng bày trong những nếp nhà cổ kính... Mỗi cây hoa đều được đặt hàng đảm bảo cân đối với không gian, thời gian, để mang lại vẻ đẹp hài hòa nhất cho ngôi nhà.

Ngọt ngào sắc hoa thuỷ tiên

Chơi hoa thủy tiên ngày Tết cũng được coi là một trong những thú chơi hoa cổ điển và tinh tế của người dân Kinh kỳ, bởi đây là loài hoa quý phái, tinh khiết, cao sang. Một bát hoa thủy tiên đẹp là sự tụ hội của bộ rễ, ngồng hoa và cánh hoa. Một bông hoa đẹp cánh hoa phải sáng, nhụy hoa phải vàng... để gìn giữ được vẻ đẹp xứng danh “đĩa ngọc chén vàng” mà người chơi hoa tôn vinh.

Là người chuyên cung cấp hàng vạn củ thủy tiên mỗi mùa, anh Phan Đức Phụng (57 tuổi ở phường Tương Mai, Hà Nội) nhận thấy niềm đam mê của khách hàng ngày càng lớn. Sự hấp dẫn của hoa thủy tiên khiến bất kỳ ai đã một lần tiếp xúc đều “phải lòng” ngay khi cảm nhận được mùi hương dịu nhẹ và vẻ đẹp sang trọng của hoa.

Chị Nguyễn Thị Thanh Thủy (53 tuổi ở phường Tây Hồ) ví von loài hoa này như một nàng tiên nước với khả năng gây thương nhớ. Hành trình chơi thủy tiên bắt đầu từ việc chọn củ từ tháng 10 Âm lịch hàng năm, sau đó là công đoạn gọt hoa đầy công phu trước Tết khoảng một tháng rưỡi. Công việc gọt thủy tiên được coi là một nghệ thuật. Người chơi phải dùng sự khéo léo để tác động vào củ hoa, khiến lá mọc xoắn, hoa vươn cao và rễ trắng muốt tỏa ra như thác đổ...

Người Hà Nội chơi thủy tiên là chơi cái sự tinh xảo, thử lòng kiên trì và sự chăm chút tỉ mỉ. Bát hoa thủy tiên được bày biện trang trọng trên bàn thờ hay bàn tiếp khách không chỉ mang lại vượng khí cho gia đình, mà còn thể hiện phong cách sống, sự trân trọng, biết thưởng thức cuộc sống từ những điều nhỏ bé nhất...

Khi những chợ hoa Tết bắt đầu nhộn nhịp, người dân Hà Nội lại nô nức đi tìm cho mình những nhành hoa ưng ý nhất. Mỗi nhành đào, gốc mai hay bát thủy tiên đều mang niềm hy vọng về một năm mới tràn đầy may mắn, bình an và hạnh phúc. Trong sắc Xuân rực rỡ, thú chơi hoa ngày Tết càng tô đậm nét đẹp thanh lịch trường tồn theo thời gian của người Hà thành.