Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy: Văn hóa thổi bùng khát vọng phát triển đất nước trong giai đoạn mới

Trả lời phỏng vấn Thông tấn xã Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy chia sẻ về những định hướng, giải pháp lớn sắp tới nhằm khơi dậy sức mạnh văn hóa, hun đúc khát vọng phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Năm 2025, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch hoàn thành khối lượng công việc rất lớn, tổ chức thành công nhiều sự kiện quan trọng, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, khơi dậy niềm tự hào dân tộc, khát vọng phát triển, quảng bá hình ảnh Việt Nam đoàn kết, năng động, đổi mới. Xin Thứ trưởng đánh giá những kết quả nổi bật của ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch góp phần vào thành tựu chung của đất nước trong năm qua?

Bám sát tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống ngành Văn hóa và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tại Hội nghị triển khai công tác năm 2025 của Ngành: “Ngành VHTTDL phải tăng tốc, bứt phá với tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược, nhìn xa trông rộng, nghĩ sâu làm lớn, phát huy trí tuệ, bản lĩnh; quyết đoán, quyết liệt để tổ chức thực hiện có hiệu quả các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp đã đề ra, kết quả năm sau cao hơn năm trước”, tập thể lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục nêu cao tinh thần đoàn kết, gương mẫu,“Quyết liệt hành động, khát vọng cống hiến”, “Chỉ bàn làm, không bàn lùi”; siết chặt kỷ luật, kỷ cương, chủ động, linh hoạt, bám sát thực tiễn, chỉ đạo toàn Ngành triển khai toàn diện các nhiệm vụ được giao, đạt nhiều kết quả quan trọng.

Chúng tôi đã thể chế hóa các chủ trương, quan điểm, nghị quyết của Đảng, Nhà nước bằng các dự án, đề án, chương trình, kế hoạch. Trọng tâm là triển khai xây dựng kế hoạch thực hiện nghị quyết các Hội nghị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII và 7 nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị;

Bộ chỉ đạo thành công Đại hội Đảng các cấp trong Đảng bộ và Đại hội đại biểu Đảng bộ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030. Đại hội đã quyết nghị thông qua nhiều vấn đề mang tầm chiến lược, đột phá; đồng thời lần đầu tiên xác lập quan điểm được xem là tuyên ngôn hành động của Bộ và Ngành: “Văn hóa là nền tảng - Thông tin là mạch dẫn - Thể thao là sức mạnh - Du lịch là nhịp cầu kết nối”.

Công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật tiếp tục ghi dấu ấn đậm nét. Quá trình chuyển đổi tư duy được thực hiện từng bước, từ “làm văn hóa” sang “quản lý nhà nước về văn hóa”. Năm 2025, lãnh đạo Bộ đã chỉ đạo xây dựng, trình và ban hành khối lượng lớn văn bản quy phạm pháp luật với chất lượng ngày càng được nâng cao, bao gồm các dự án luật: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 16/6/2025; Luật Báo chí (sửa đổi) được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 10/12/2025; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản (đang trong giai đoạn thẩm định); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Điện ảnh, Luật Thư viện, Luật Di sản văn hóa)…

Với gần 130/433 văn bản quy phạm pháp luật của toàn Ngành (chiếm 30%) được ban hành năm 2025, trong đó có nhiều văn bản mới, chính sách mới, mang tính đặc thù góp phần kiến thiết khung khổ pháp lý, tạo cơ chế, chính sách - nguồn lực phát triển. Nổi bật là Bộ tham mưu xây dựng dự thảo Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam; phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025 - 2035; trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 41/2025/QĐ-TTg Quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách trung ương và tỷ lệ vốn đối ứng của ngân sách địa phương thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025 - 2035, Quyết định số 42/2025/QĐ-TTg ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về phát triển văn hóa toàn diện các cấp giai đoạn 2025 - 2030.

Đặc biệt, việc tổ chức các hoạt động kỷ niệm ngày lễ lớn của Đảng và đất nước đạt nhiều dấu ấn nổi bật, trong đó có nhiều sự kiện chưa có tiền lệ cả về quy mô và tầm vóc. Tiêu biểu như chuỗi sự kiện kỷ 50 năm Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước (A50), 80 năm Quốc khánh (A80), Triển lãm “80 năm Hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc”…

Công tác đối ngoại tiếp tục ghi dấu ấn với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật và các thỏa thuận hợp tác về văn hóa, thể thao, du lịch được ký kết trong khuôn khổ các chuyến thăm cấp cao của lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Đặc biệt, từ đề xuất của Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng tại Hội nghị thế giới về Chính sách văn hóa và phát triển bền vững do UNESCO tổ chức tại Tây Ban Nha (8/11/2025), Đại hội đồng UNESCO đã thông qua sáng kiến “Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì phát triển bền vững”. Đây là sự kiện có ý nghĩa lịch sử, thể hiện vai trò, vị thế của Việt Nam trong việc chung tay kiến tạo một tương lai hòa bình, thịnh vượng và nhân văn.

Du lịch tăng trưởng ấn tượng, trở thành điểm sáng trong bức tranh kinh tế, xã hội của đất nước. Khách quốc tế đến Việt Nam năm 2025 đạt 21,5 triệu lượt, tăng 25,1% so với cùng kỳ; khách nội địa đạt 135,5 triệu lượt, tăng 8,3% so với cùng kỳ; tổng thu từ khách du lịch đạt trên 1 triệu tỷ đồng. Năng lực cạnh tranh du lịch tăng 28 bậc, đứng thứ 59/119 nền kinh tế (WEF 2024).

Công tác thể dục thể thao được quan tâm, chỉ đạo có trọng tâm, trọng điểm. Các đội tuyển thể thao tích cực tập luyện và tham dự SEA Games 33 tại Thái Lan và các Đại hội thể thao quốc tế đạt mục tiêu đề ra với nhiều thành tích ấn tượng. Phong trào thể dục thể thao quần chúng tiếp tục phát triển sâu rộng, với Cuộc vận động “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại” được đẩy mạnh, thu hút đông đảo Nhân dân tham gia.

Mặc dù lĩnh vực mới được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ quản lý cho Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch từ tháng 3/2025 (tiếp nhận từ Bộ Thông tin và Truyền thông cũ chuyển về), nhưng với phương pháp chỉ đạo đúng đắn, sáng suốt của Lãnh đạo Bộ công tác báo chí, truyền thông và xuất bản tiếp tục giữ nhịp và tạo nhiều dấn ấn quan trọng.

Năm 2025, du lịch Việt Nam tiếp tục đà tăng trưởng mạnh nhờ đổi mới tư duy và cách thức tổ chức, quảng bá du lịch, tăng cường chuyển đổi số, hiện đại hóa nâng cao chất lượng dịch vụ gắn với phát huy giá trị di sản văn hóa. Thứ trưởng có thể chia sẻ về các biện pháp và kết quả đạt được trong lĩnh vực này?

Năm 2025, du lịch Việt Nam có sự bứt phá và bước tiến mạnh mẽ vì chúng ta đã thay đổi cách nghĩ, cách làm bằng sản phẩm mới, dịch vụ tốt, chính sách thuận lợi và hiệu quả từ việc nâng cao chất lượng công tác quảng bá, xúc tiến.

Bộ đã tích cực phối hợp cùng các bộ, ngành tham mưu Chính phủ ban hành nhiều cơ chế đột phá, đặc biệt là chính sách visa thông thoáng và các quy định giảm chi phí đầu vào, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp. Đây là “cú hích” quan trọng giúp Việt Nam mở rộng cửa đón khách quốc tế.

Chúng ta chú trọng phát triển các sản phẩm mới: du lịch gắn với thiên nhiên, chăm sóc sức khỏe, ẩm thực, du lịch golf, du lịch đêm… nhờ đó thúc đẩy nhu cầu vui chơi giải trí, mua sắm, tham quan của du khách. Các địa phương đã chủ động điều phối, hợp tác phát triển, sáng tạo những sản phẩm độc đáo dựa trên giá trị văn hóa - lịch sử.

Công tác xúc tiến - quảng bá du lịch được đổi mới mạnh mẽ về cách làm theo hướng chuyên nghiệp và hiện đại, phát huy cơ chế hợp tác công - tư, kết hợp nguồn lực từ ngân sách nhà nước và huy động nguồn lực xã hội hóa.

Bộ đã chủ động phối hợp với các địa phương tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn; hướng dẫn tuyên truyền pháp luật về kinh doanh lữ hành, lưu trú; định hướng xây dựng sản phẩm mới và định vị lại thương hiệu điểm đến.

Nhiều năm liền Việt Nam được vinh danh bởi các giải thưởng du lịch quốc tế: Tại Lễ trao Giải thưởng Du lịch thế giới (World Travel Awards) khu vực châu Á - châu Đại Dương năm 2025, Việt Nam được vinh danh tại 48 hạng mục giải thưởng hàng đầu châu Á, tiếp tục được vinh danh là Điểm đến hàng đầu châu Á và Điểm đến Di sản hàng đầu châu Á; tại Lễ trao Giải thưởng Ẩm thực thế giới (World Culinary Awards) lần thứ 6, Việt Nam được vinh danh tại hạng mục giải thưởng “Điểm đến ẩm thực tốt nhất châu Á 2025”, Hà Nội là “Điểm đến Thành phố ẩm thực mới nổi tốt nhất châu Á 2025”… Du lịch Việt Nam đang có những bước đi vững chắc, khẳng định vị thế của một ngành kinh tế dịch vụ năng động, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng và phát triển bền vững của đất nước.

Xin Thứ trưởng cho ý kiến đánh giá về vai trò và những đóng góp của báo chí trong việc tạo đồng thuận xã hội, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước? Đâu là những điểm mới nổi bật của Luật Báo chí sửa đổi để các cơ quan báo chí có điều kiện phát triển mạnh mẽ trong kỷ nguyên số?

Có thể khẳng định, báo chí có vai trò và đóng góp rất quan trọng trong việc tạo đồng thuận xã hội, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước.

Trong bối cảnh thông tin đa chiều, khi tin giả và thông tin sai lệch trên không gian mạng ngày càng tinh vi, báo chí cách mạng Việt Nam tiếp tục giữ vai trò then chốt trong việc bảo đảm tính xác thực của thông tin, lan tỏa giá trị đúng đắn và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Báo chí chính thống là điểm tựa niềm tin của xã hội: cung cấp thông tin nhanh, chuẩn xác; kịp thời định hướng dư luận; phát hiện và biểu dương những mô hình hay, cách làm sáng tạo, những điển hình tiên tiến; hun đúc lòng yêu nước, giữ gìn truyền thống lịch sử, văn hóa dân tộc; tích cực trong cuộc đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí và các hiện tượng tiêu cực trong xã hội; tham gia đấu tranh chống “diễn biến hòa bình”, phản bác các luận điểm sai trái.

Khi trình Quốc hội Luật Báo chí (sửa đổi), chúng tôi quán triệt phải bám sát các yêu cầu: phải thể chế hóa quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng kịp thời, đồng bộ; luật khi ban hành phải đảm bảo cho nền báo chí cách mạng Việt Nam có bề dày hơn 100 năm tiếp tục phát triển, hoạt động chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại; luật phải tập trung gỡ những nút thắt, những điểm nghẽn, những bất cập sau hơn 8 năm thực hiện.

Những điểm mới nổi bật của Luật Báo chí (sửa đổi) bảo đảm sự thống nhất trong hệ thống pháp luật, tạo hành lang pháp lý thuận lợi, rõ ràng cho cơ quan báo chí, hoạt động báo chí; mở rộng không gian hoạt động cho cơ quan báo chí. Đó là việc xuất bản báo chí trên không gian mạng; Luật Báo chí (sửa đổi) bổ sung mô hình cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện nhằm phát triển cơ quan báo chí lớn, có tiềm lực, giữ vai trò chủ đạo trong việc định hướng dư luận, chiếm lĩnh thông tin trên không gian mạng; bổ sung quy định nguyên tắc về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động báo chí.

Thủ tướng Chính phủ vừa phê duyệt Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Xin Thứ trưởng cho biết những nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm nhằm triển khai hiệu quả Chiến lược này thời gian tới? Cùng với lan tỏa thông tin tích cực, phát huy vai trò, ảnh hưởng của những người nổi tiếng (KOLs), việc tăng cường quản lý, “làm sạch” không gian mạng sẽ được chú trọng như thế nào, thưa Thứ trưởng?

Việc ban hành Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong phát triển công nghiệp văn hóa trở thành ngành kinh tế quan trọng nhằm đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế sâu rộng, chuyển đổi số và khai thác sức mạnh mềm văn hóa trong phát triển kinh tế quốc gia.

Bộ xác định ưu tiên hàng đầu là hoàn thiện thể chế, tạo môi trường thuận lợi cho sáng tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ vào sản xuất - phân phối sản phẩm văn hóa. Bộ chú trọng xây dựng hạ tầng và không gian sáng tạo, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, mở rộng thị trường, quảng bá - xuất khẩu sản phẩm văn hóa và thúc đẩy hợp tác công - tư nhằm đưa công nghiệp văn hóa trở thành một ngành kinh tế quan trọng.

Bộ cũng xác định năm trụ cột: Bản sắc văn hóa là điểm tựa, là nội dung cốt lõi tạo sức cạnh tranh; thể chế và chính sách hiện đại bảo đảm môi trường sáng tạo minh bạch, thuận lợi; công nghệ và chuyển đổi số là động lực mở rộng không gian sáng tạo và tiếp cận thị trường toàn cầu; nguồn nhân lực sáng tạo giữ vai trò trung tâm; doanh nghiệp và thị trường văn hóa là lực lượng trực tiếp tạo ra sản phẩm, cần được bảo vệ bằng cơ chế bản quyền nghiêm minh.

Cùng với lan tỏa thông tin tích cực, phát huy vai trò, ảnh hưởng của những người nổi tiếng (KOLs), việc tăng cường quản lý, “làm sạch” không gian mạng cũng được chúng tôi chú trọng hành động quyết liệt, nhất quán và có trọng tâm. Quan điểm của Bộ là: không gian mạng phải là nơi chuẩn mực được tôn trọng và giá trị văn hóa Việt Nam được bảo vệ.

Thời gian tới, Bộ tập trung vào ba nhóm nhiệm vụ: Siết chặt kỷ cương thông tin; xây dựng năng lực kiểm soát và “làm sạch” bằng công nghệ; tạo thế chủ động bằng việc dẫn dắt dòng chảy tích cực. Bộ sẽ chủ động thông tin, cung cấp nguồn dữ liệu chính thống, kết nối với các KOLs, nghệ sĩ, các nhà sáng tạo có ảnh hưởng để lan tỏa thông tin tích cực, đẩy lùi thông tin xấu độc, lệch chuẩn.

Trong thời gian qua, thể thao Việt Nam đã ghi dấu ấn trên một số đấu trường khu vực và quốc tế. Mục tiêu và giải pháp chiến lược để phát triển thể thao quần chúng và thể thao thành tích cao trong thời gian tới là gì, thưa Thứ trưởng?

Thành tích dẫn đầu bản tổng sắp huy chương tại các kỳ SEA Games 31, 32 và vị trí thứ ba toàn Đoàn tại SEA Games 33 đã tiếp tục khẳng định vị thế, bản lĩnh của thể thao Việt Nam tại Đông Nam Á. Chúng ta đã hình thành được nền tảng tương đối vững chắc, có hệ thống các môn thế mạnh, có lực lượng vận động viên kế cận và khả năng duy trì vị trí nhóm dẫn đầu khu vực trong giai đoạn tới. Đây là tiền đề quan trọng để thể thao Việt Nam tự tin bước sang một giai đoạn phát triển cao.

Tuy nhiên, thách thức lớn hiện nay là khoảng cách giữa thể thao Việt Nam và các quốc gia mạnh của châu Á vẫn khá rõ ở nhiều phương diện: thể lực, thể hình, chiều sâu - kinh nghiệm lực lượng thi đấu quốc tế, mức độ ứng dụng khoa học, công nghệ và năng lực quản trị thể thao hiện đại.

Bộ xác định: thể thao là sức mạnh của quốc gia, là thước đo sức khỏe của dân tộc, là một trong những trụ cột góp phần khẳng định vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam. Phát triển thể thao là đầu tư cho con người, cho chất lượng nguồn nhân lực và cho năng lực cạnh tranh của đất nước.

Ngành sẽ tiếp tục tham mưu cấp có thẩm quyền thể chế hóa quan điểm của Đảng thành các chính sách, pháp luật mang tính kiến tạo, trong đó trọng tâm là nghiên cứu sửa đổi, hoàn thiện Luật Thể dục, thể thao.

Giai đoạn tiếp theo Ngành chuyển mạnh từ tư duy thành tích ngắn hạn sang tư duy phát triển thể thao đỉnh cao có trọng tâm, có chiều sâu. Trước hết, tập trung đầu tư có chọn lọc vào các môn thể thao Olympic và ASIAD, đặc biệt là những môn Việt Nam đã có truyền thống, có thành tích và còn nhiều dư địa phát triển.

Ngành chú trọng xây dựng hệ thống phát hiện, tuyển chọn, đào tạo vận động viên trẻ và lực lượng kế cận một cách bài bản, lấy thể thao học đường và phong trào thể thao quần chúng làm nền tảng, từ đó tuyển chọn tinh hoa cho thể thao thành tích cao; đẩy mạnh ứng dụng khoa học thể thao, y học thể thao và công nghệ huấn luyện hiện đại. Ngành cũng tập trung đầu tư xây dựng và hiện đại hóa hệ thống trung tâm huấn luyện, trang thiết bị kỹ thuật đạt chuẩn khu vực và quốc tế, tạo điều kiện tốt nhất cho công tác huấn luyện, tập huấn và thi đấu.

Ngành Văn hóa nói chung, lĩnh vực thể thao nói riêng quyết tâm giữ vững nhịp phát triển, đồng thời tạo ra những bước tiến mới, hiện đại và bền vững hơn, để thể thao không chỉ giữ vững vị thế hàng đầu khu vực, mà từng bước khẳng định dấu ấn ở châu lục và vươn ra thế giới. Thể thao sẽ đồng hành văn hóa, du lịch, báo chí truyền thông, cùng Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển văn minh, hạnh phúc.

Trân trọng cảm ơn Thứ trưởng.