Thủ tướng: Khuyến khích tư nhân đầu tư đường sắt tốc độ cao

Chiều 31/1, chủ trì họp Ban Chỉ đạo các công trình, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt, Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ đạo áp dụng các quy định cho phép triển khai nhanh đường sắt tốc độ cao Bắc Nam. Trong đó, ông yêu cầu hoàn thành báo cáo nghiên cứu khả thi chậm nhất trong quý IV/2026 và triển khai song song các công việc khác.

"Khẩn trương đề xuất lựa chọn công nghệ, hình thức đầu tư với nhiều phương án, khuyến khích đầu tư tư nhân, đảm bảo khoa học, minh bạch, lợi ích quốc gia, chống tham nhũng, tiêu cực", Thủ tướng nói và lưu ý nghiên cứu đa dạng hóa nguồn vốn gồm vốn nhà nước, vốn vay, tiết kiệm chi, tăng thu, phát hành trái phiếu.

Tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng cần đẩy nhanh tiến độ, trong đó tiết kiệm 5% chi thường xuyên để bố trí vốn cho dự án này. Bộ Xây dựng sớm hoàn thành báo cáo nghiên cứu khả thi dự án thành phần 2.

Về các tuyến đường sắt Hà Nội - Lạng Sơn và Hải Phòng - Móng Cái, Thủ tướng nhấn mạnh khẩn trương hoàn thành lập quy hoạch "với tầm nhìn trăm năm". Tỉnh Quảng Ninh được giao làm chủ đầu tư dự án Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái. TP HCM và Hà Nội nghiên cứu triển khai các dự án tàu điện ngầm.

Thủ tướng giao Bộ Tài chính hoàn thiện đề án tái cơ cấu Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, hoàn thành trong tháng 2; sớm nghiên cứu đề xuất của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam làm cơ quan chủ quản triển khai xây dựng tổ hợp công nghiệp đường sắt, trình Thủ tướng.

Về nguồn nhân lực, Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, các tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước xác định rõ nhu cầu đào tạo và đề xuất cụ thể về kinh phí.

Lãnh đạo Chính phủ nhấn mạnh phát triển hạ tầng đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị, kết nối với Trung Quốc sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng đạt mục tiêu 10% trở lên từ năm nay. Ông nhắc lại tinh thần "4 không" trong triển khai nhiệm vụ, gồm: không lãng phí một ngày, không chậm trễ một tuần, không bỏ lỡ cơ hội trong một tháng, không để bị động trong một năm.

Theo số liệu nghiên cứu, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam có tổng vốn sơ bộ khoảng 1,7 triệu tỷ đồng, tương đương 67 tỷ USD. Tuyến đường dài 1.541 km, điểm đầu tại ga Ngọc Hồi, Hà Nội, điểm cuối tại ga Thủ Thiêm, TP HCM, đi qua 20 tỉnh, thành phố. Dự án được Quốc hội cho phép tư nhân tham gia đầu tư, dự kiến khởi công tháng 12/2026 và hoàn thành năm 2035.

Tháng 5/2025, VinSpeed thuộc Vingroup từng đề xuất tham gia đầu tư với phương án tự thu xếp 20% vốn, phần còn lại vay Nhà nước lãi suất 0% trong 35 năm. Cuối tháng 12/2025, doanh nghiệp rút đề xuất để tập trung các dự án hạ tầng khác. Ngoài Vingroup, một số doanh nghiệp trong nước như Thaco và Vận tải Đường sắt Việt Nam cũng bày tỏ quan tâm tới dự án này.

Vũ Tuân