Tôi không bắt con báo hiếu để được thừa kế nhà, đất Sài Gòn
Tôi nói với con: 'Cha mẹ phải có trách nhiệm nuôi dưỡng con cái đến khi trưởng thành, còn sau đó cuộc đời mỗi người phải tự lo'.
Tôi là dân tỉnh lẻ, lên Sài Gòn đi học và lập nghiệp. Cha mẹ chỉ có thể lo cho tôi hai năm đầu, ba năm còn lại tôi phải tự xoay xở. Khi ấy, tôi không thấy đó là thiệt thòi, mà đơn giản là hoàn cảnh gia đình như vậy. Tôi đi làm thêm, tiết kiệm từng đồng để đủ tiền học, tiền trọ, tiền ăn. Ra trường, vừa đi làm, tôi lại gánh thêm trách nhiệm nuôi em ăn học. Cuộc sống cứ thế tiếp diễn, không có nhiều lựa chọn ngoài việc phải cố gắng.
Sau đó, tôi nhờ cha mẹ đứng tên vay ngân hàng để mua một mảnh đất nhỏ. Nhưng vay là việc của tôi, trả nợ cũng là việc của tôi. Lập gia đình, xây nhà, mọi thứ vẫn vậy, tôi tự lo là chính. Cha mẹ không hỗ trợ được về tài chính, và tôi cũng chưa từng trách hay than vãn điều đó. Đến hôm nay, dù không dư dả, tôi cũng có được một căn nhà và mảnh đất ở Sài Gòn - thành quả của nhiều năm tự thân vận động.
Ở góc độ người cha, tôi luôn nghĩ cha mẹ phải có trách nhiệm nuôi dưỡng con cái đến khi trưởng thành, tức là đủ 18 tuổi. Nếu có điều kiện hơn thì cho con học một cái nghề để tự lập. Sau đó, cuộc đời của mỗi người là do họ tự quyết định. Tôi thấy điều này cũng không khác nhiều so với quy luật tự nhiên: hầu hết các loài động vật đều nuôi con đến khi chúng đủ khả năng sinh tồn, rồi buộc chúng rời đi.
Con người khác ở chỗ có tình cảm, có đạo lý. Nhưng tôi cho rằng không thể lấy chữ "hiếu" để trở thành một nghĩa vụ mang tính bắt buộc. Sự báo hiếu, suy cho cùng, phải xuất phát từ cái tâm. Nếu cha mẹ may mắn có những người con hiểu chuyện, biết nghĩ, đó là phúc. Còn nếu không, cũng phải chấp nhận như một phần của cuộc đời, chứ không thể ép buộc.
>>Mẹ nói tôi bất hiếu vì đi làm không gửi tiền về
Khi trở thành cha, tôi có hai con, con lớn đang học lớp 11. Tôi nói với con rằng: "Cha mẹ sinh ra con, có trách nhiệm nuôi con đến khi trưởng thành, lo cho con học hành hoặc có một nghề để tự nuôi sống bản thân. Sau đó, con phải tự chịu trách nhiệm với cuộc đời mình. Cha mẹ không có nghĩa vụ phải chu cấp mãi mãi".
Tôi cũng nói rõ: "Sau này, nếu con có hiếu thì cha mẹ được nhờ, còn nếu không, cha mẹ cũng không trách. Khi cha mẹ qua đời, còn lại bao nhiêu tài sản thì con hưởng bấy nhiêu, nhưng cha mẹ không có trách nhiệm phải tích lũy hay để lại cho con một gia tài. Vì vậy, những gì cha mẹ có, con cũng không nên mặc định là của mình".
Có thể quan điểm này sẽ gây tranh luận. Nhưng với tôi, đó là cách để mỗi người trong gia đình hiểu rõ ranh giới trách nhiệm của mình. Khi không còn sự kỳ vọng hay ràng buộc mang tính ép buộc, các mối quan hệ sẽ nhẹ nhàng hơn. Và nếu tình cảm vẫn còn ở đó, thì sự quan tâm, chăm sóc dành cho nhau lại càng đáng trân trọng, vì nó đến từ sự tự nguyện, chứ không phải nghĩa vụ.