Tuyển nữ Iran được kêu gọi cho tị nạn ở Australia

Thượng nghị sĩ đối lập Dave Sharma cho rằng Australia nên cân nhắc nghiêm túc nếu các cầu thủ Iran nộp đơn xin tị nạn, vì họ có thể đối mặt nguy cơ bị trừng phạt khi trở về nước.

"Australia nên xem xét bất kỳ yêu cầu tị nạn nào từ đội tuyển nữ Iran một cách nghiêm túc, phù hợp với các nghĩa vụ quốc tế của chúng ta", ông Sharma nói với tờ ABC. "Có vẻ họ có cơ sở để lo sợ bị đàn áp nếu trở về".

Sharma hiện là "bộ trưởng bóng tối", phụ trách lĩnh vực công dân và đa văn hóa của phe đối lập tại Australia. Các vị trí bộ trưởng bóng tối không nắm quyền điều hành chính phủ, nhưng thường đưa ra quan điểm hoặc gây sức ép về chính sách đối với chính quyền đương nhiệm.

Cùng quan điểm với Sharma, một số tổ chức nhân quyền và nhà vận động tại Australia cho rằng chính phủ nên chuẩn bị phương án hỗ trợ nếu các cầu thủ Iran tìm cách xin bảo hộ.

Zaki Haidari, nhà vận động chiến dịch của tổ chức nhân quyền Amnesty International Australia, nhận định tình thế của đội tuyển Iran hiện rất phức tạp. Ông cho rằng nếu các cầu thủ trở về Iran, họ có thể đối mặt nguy cơ bị bắt giữ hoặc truy tố, dựa trên các tiền lệ trước đây. "Tôi nghĩ họ nên được cấp quyền tị nạn. Không có cách nào để họ có thể quay trở lại Iran một cách an toàn", Haidari nói với ABC.

Nếu các cầu thủ Iran quyết định nộp đơn xin bảo hộ tại Australia, chính phủ cần đảm bảo họ được tiếp cận hỗ trợ pháp lý độc lập và nơi ở an toàn trong thời gian chờ xem xét.

Trong khi đó, một số thành viên cộng đồng người Iran tại Australia cũng phát động chiến dịch vận động nhằm thu hút sự chú ý của dư luận và chính quyền. Một bản kiến nghị trực tuyến gửi tới Bộ Nội vụ Australia kêu gọi đảm bảo các cầu thủ Iran không bị buộc rời khỏi Australia nếu có lo ngại về an toàn của họ.

Bản kiến nghị cũng đề nghị chính phủ cho phép từng cầu thủ có cơ hội được tư vấn pháp lý độc lập để tự quyết định liệu họ có muốn xin tị nạn hay không. Kiến nghị này đã thu hút hơn 30.000 chữ ký chỉ sau thời gian ngắn được đăng tải.

Tị nạn chính trị là việc một cá nhân rời khỏi quốc gia của họ và xin được bảo vệ tại nước khác vì lo ngại bị đàn áp khi trở về. Người xin tị nạn phải chứng minh họ có nỗi sợ bị bức hại có cơ sở, thường liên quan đến quan điểm chính trị, tôn giáo, chủng tộc, quốc tịch hoặc việc tham gia các hoạt động xã hội. Nếu được chấp thuận, họ có thể được phép ở lại quốc gia tiếp nhận và được bảo vệ khỏi việc bị trục xuất về nơi có nguy cơ bị bắt giữ, bạo lực hoặc truy tố.

Về phía chính phủ, Ngoại trưởng Australia Penny Wong không trực tiếp đề cập khả năng cấp tị nạn cho đội tuyển Iran, nhưng bày tỏ sự ủng hộ đối với người dân Iran trong cuộc đấu tranh vì quyền tự do. "Chính phủ Australia ở bên cạnh những người dân Iran dũng cảm trong cuộc đấu tranh chống lại áp bức", Wong nói trong tuyên bố gửi tới ABC.

Bà cho biết Australia đã kêu gọi chính quyền Iran bảo vệ người dân và cho phép quyền tự do biểu đạt cũng như quyền tụ tập hòa bình mà không phải lo sợ bị trả đũa.

Ngoại trưởng Wong cũng hy vọng tuyển Iran dự Asian Cup nữ 2026 tại Australia sẽ truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ ở Iran, đặc biệt là phụ nữ, tiếp tục thúc đẩy quyền bình đẳng và sự tham gia của phụ nữ trong thể thao.

Tranh cãi xung quanh tuyển nữ Iran bùng lên sau trận ra quân tại giải. Trước cuộc đối đầu Hàn Quốc hôm 2/3 trên sân Gold Coast, các cầu thủ Iran đứng nghiêm khi quốc ca vang lên nhưng không ai hát. Trong họp báo sau trận, đội nữ Iran không trả lời các câu hỏi về chính trị, hay quyết định không hát quốc ca.

Một người dẫn chương trình trên truyền hình quốc gia Iran gọi các cầu thủ là "những kẻ phản quốc thời chiến", gây lo ngại về nguy cơ họ có thể bị trừng phạt nếu trở về nước sau giải đấu.

Ở trận tiếp theo gặp chủ nhà Australia, các cầu thủ Iran đã hát quốc ca trở lại trước giờ thi đấu.

Sau hai lượt bảng A Asian Cup nữ 2026, Iran đứng chót với hai trận toàn thua, giống Philippines nhưng kém hiệu số bàn thắng bại. Ở lượt cuối gặp Philippines tối 8/3, Iran cần thắng mới nuôi hy vọng đi tiếp. Nếu hòa hoặc thua, họ sẽ bị loại.

Một số chuyên gia nhận định việc xin bảo hộ có thể không đơn giản, bởi các cầu thủ đang đến Australia theo thị thực thể thao và mỗi cá nhân sẽ phải tự nộp đơn xin tị nạn riêng lẻ. Ngoài ra, quyết định này cũng có thể ảnh hưởng tới gia đình của họ tại Iran.

Dù vậy, những người ủng hộ đội tuyển cho rằng các cầu thủ nên được đảm bảo quyền lựa chọn trong môi trường an toàn. "Không phải tất cả họ đều sẽ xin tị nạn", Haidari nói. "Nhưng nếu có người muốn tìm kiếm sự bảo vệ, chính phủ Australia cần đảm bảo họ có cơ hội làm điều đó".

Hoàng An (theo ABC News)