Vì sao mức định giá 1.750 tỷ USD của SpaceX là 'đáng kinh ngạc'?

Công ty SpaceX của tỷ phú Elon Musk đang chuẩn bị đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), hướng đến mức định giá 1.750 tỷ USD. Theo các thước đo phổ biến của Phố Wall, quy mô này là "cực kỳ cao".

SpaceX sẽ ngay lập tức trở thành công ty đại chúng lớn thứ sáu tại Mỹ, vượt qua cả Meta Platforms - sở hữu Facebook, đã niêm yết hơn một thập kỷ và Berkshire Hathaway - công ty còn "già" hơn cả nhà sáng lập Elon Musk.

Vào 2025, SpaceX ghi nhận khoảng 8 tỷ USD lợi nhuận và doanh thu từ 15-16 tỷ USD, theo nguồn tin của Reuters. Tăng trưởng doanh thu trong những năm gần đây dao động từ 51% (năm 2024) đến 100% (năm 2021).

Không giống các công ty niêm yết được giới phân tích theo dõi, hiện không có dự báo đồng thuận nào về tăng trưởng của SpaceX. Vì vậy, Reuters đưa ra một số giả định để so sánh mức định giá tiềm năng với các doanh nghiệp niêm yết.

Theo đó, đặt "tham vọng" rằng dòng tiền và doanh thu năm nay sẽ tăng gấp đôi so với 2025. Khi ấy, ở mức vốn hóa 1.750 tỷ USD, SpaceX sẽ có hệ số giá trên doanh thu (P/S) là 56 lần và hệ số giá trên EBITDA là 109 lần. Đây là mức "kinh ngạc", ngay cả với những công ty tăng trưởng nhanh nhất. EBITDA là chỉ số tài chính phản ánh hiệu quả kinh doanh của một công ty, được tính bằng tổng thu nhập trước lãi vay, thuế, khấu hao và chi phí.

Ví dụ, Tesla - cũng do Elon Musk điều hành - đang được định giá ở mức 12 lần doanh thu dự kiến và 79 lần EBITDA, thuộc nhóm cổ phiếu đắt đỏ nhất Phố Wall.

Ông Samuel Kerr, Giám đốc toàn cầu thị trường vốn cổ phần tại Mergermarket, thừa nhận gần như không có công ty niêm yết tương đương có thể làm chuẩn định giá cho công ty của Musk. "Rất có thể SpaceX sẽ được định giá cao hơn đáng kể so với bất kỳ doanh nghiệp nào trong lĩnh vực công nghệ vũ trụ, nhờ quy mô và vị thế dẫn đầu thị trường", ông nhận định.

Theo giới phân tích, giá trị công ty chủ yếu dựa trên dịch vụ viễn thông Starlink với 9.000 vệ tinh phủ khắp hành tinh, với hơn 10 triệu thuê bao. Starlink đang dẫn đầu trong triển khai mạng lưới vệ tinh quỹ đạo Trái đất tầm thấp để cung cấp Internet, đang có lợi nhuận và chiếm khoảng 50% đến 80% doanh thu của SpaceX.

"Mảng kinh doanh phóng vệ tinh và dịch vụ Starlink đã được chứng minh hiệu quả, ngay lúc này", ông Daniel Hanson, Quản lý danh mục tại Neuberger’s Quality Equity Fund - quỹ đang đầu tư vào SpaceX, đánh giá.

Shay Boloor, chiến lược gia trưởng thị trường tại Futurum Equities, đồng quan điểm Starlink là lý do duy nhất khiến mức định giá 1.750 tỷ USD chấp nhận được. Theo ông, lượng thuê bao của dịch vụ này "đang tăng trưởng với tốc độ điên rồ".

Cùng với đó, mảng phóng tên lửa của SpaceX được giới phân tích đánh giá đã "cách mạng hóa" khả năng tiếp cận quỹ đạo. Tháng 12/2025, Falcon 9 trở thành tên lửa cỡ lớn đầu tiên thực hiện thu hồi có kiểm soát sau khi vào quỹ đạo. Nó đã thực hiện kỷ lục 165 vụ phóng năm ngoái.

Trung bình, cứ hai ngày thì SpaceX phóng một tên lửa một lần, nhanh hơn bất kỳ chương trình hoặc công ty vũ trụ nào trong lịch sử. Trong lúc việc tiếp cận các điểm phóng trở thành nút thắt cổ chai của các đối thủ như Amazon, SpaceX có lợi thế cạnh tranh lớn. "Đây là điều độc nhất vô nhị", Mark Boggett, Giám đốc điều hành quỹ đầu tư mạo hiểm Seraphim Space, nhận xét.

Các nhà phân tích còn tính thêm nhiều yếu tố khác, như thành tích của Elon Musk trong việc xây dựng các công ty đột phá trong ngành. Năng lực của ông khiến họ tin rằng những dự án dù chưa được kiểm chứng như Starship, xAI hay tham vọng cơ sở hạ tầng AI ra ngoài Trái Đất, cuối cùng sẽ mang lại lợi nhuận.

Ông Daniel Hanson tại Neuberger’s Quality Equity Fund cho rằng xAI có thể tăng giá trị theo thời gian, hưởng lợi từ những thay đổi dài hạn hướng tới trí tuệ nhân tạo, dữ liệu và kết nối toàn cầu. "SpaceX là tập hợp các doanh nghiệp khổng lồ, đã được chứng minh về quy mô", ông nói.

Nhưng nhiều tham vọng của SpaceX cũng chưa được hiện thực hóa, như chương trình tên lửa Starship thực hiện các sứ mệnh lên Mặt trăng và Sao Hỏa. Hay kế hoạch phóng một triệu vệ tinh trung tâm dữ liệu được liên kết với xAI.

Để mức định giá 1.750 tỷ USD thuyết phục, các nhà đầu tư sẽ cần theo dõi sát sao thời điểm Starship ra mắt thị trường và khả năng tăng tốc của dịch vụ Starlink, theo nhà phân tích Franco Granda của PitchBook.

SpaceX dự kiến huy động từ 75 tỷ USD trở lên trong đợt IPO sắp tới. Con số kỷ lục này đã tạo nên cơn sốt, đến mức một số người đổ tiền vào các thị trường thứ cấp kém minh bạch, chấp nhận cấu trúc phức tạp và quyền sở hữu không rõ ràng chỉ để có cơ hội đầu tư vào công ty của Musk.

Hiện SpaceX được định giá khoảng 1.540 tỷ USD trên thị trường giao dịch thứ cấp Nasdaq Private Market. Greg Martin, Đồng sáng lập nền tảng giao dịch cổ phiếu tư nhân trước IPO Rainmaker Securities, cho biết SpaceX luôn là một trong những cái tên được giao dịch sôi động nhất, vì hiện không có doanh nghiệp nào tương tự trên thị trường tư nhân. "Nhu cầu gần như luôn vượt cung, kể cả trong những giai đoạn thị trường thứ cấp nhìn chung trầm lắng", ông nói.

Phiên An (theo Reuters)