Vì sao trời rét dễ gây đột quỵ dù không có bệnh nền?

Trả lời:

Trời lạnh sâu khiến mạch máu co lại để giữ nhiệt, đẩy huyết áp tăng cao. Không khí khô làm cơ thể mất nước qua da và hơi thở nhưng khó nhận biết, khiến máu cô đặc, tăng độ nhớt. Tim buộc phải làm việc gắng sức hơn để duy trì tuần hoàn. Áp lực dòng chảy lớn kết hợp sự co thắt mạch máu dễ gây vỡ mạch não hoặc làm bong tróc các mảng xơ vữa. Huyết khối từ đó hình thành, dẫn đến nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.

Nguy cơ này đặc biệt lớn ở nhóm người có bệnh lý nền như tim mạch, tiểu đường, rối loạn mỡ máu. Trong đó, cao huyết áp là nguyên nhân hàng đầu gây tai biến. Kẻ "giết người thầm lặng" này thường không có triệu chứng rõ ràng nhưng lại gây ra cả hai thể đột quỵ là nhồi máu và xuất huyết não.

Thói quen sinh hoạt chủ quan cũng làm tăng rủi ro. Sáng sớm là thời điểm máu cô đặc nhất. Nếu ra ngoài tập thể dục khi bụng đói, chưa uống nước hoặc hít phải khí lạnh đột ngột, cục máu đông rất dễ hình thành. Chúng có thể di chuyển lên não gây tắc mạch hoặc chặn đường về tim gây nghẽn mạch vành. Nhiều người lầm tưởng mình khỏe mạnh nên bỏ qua những biến động âm thầm bên trong cơ thể.

Bên cạnh đó, căng thẳng, mất ngủ hay làm việc quá sức cũng là tác nhân nguy hiểm. Stress kích thích cơ thể tiết cortisol và adrenalin, làm tim đập nhanh. Giấc ngủ kém khiến khả năng điều hòa đường huyết suy giảm.

Để phòng tránh, mỗi người nên uống một cốc nước ấm sau khi thức dậy để làm loãng máu, ăn nhẹ giúp ổn định đường huyết. Khi ra ngoài cần giữ ấm vùng cổ, ngực và tay chân. Người cao tuổi hoặc có bệnh nền chỉ nên vận động sau 6h khi nhiệt độ đã ấm lên, hoặc ưu tiên các bài tập nhẹ nhàng trong nhà.

Bác sĩ Đoàn Dư Mạnh
Hội Bệnh Mạch máu Việt Nam