Vượt 300km mang y tế tuyến cuối đến đồng bào xã nghèo vùng cao

Chương trình “Tư vấn sức khỏe, sàng lọc viêm gan virus, ký sinh trùng và tặng quà miễn phí” do báo Dân trí phối hợp cùng Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương và chính quyền địa phương tổ chức như sưởi ấm bà con bản xa giữa tiết trời vùng cao se lạnh.

Từ đầu giờ chiều 7/3, người dân đến Trung tâm Văn hóa Thể thao xã Tả Củ Tỷ (Lào Cai) đã đông dần lên. Nhiều người từ bản xa, vượt quãng đường đồi dốc để kịp có mặt, tranh thủ đăng ký khám bệnh.

Đến 14h30, người dân đã ngồi kín các dãy ghế trong trung tâm, tay cầm phiếu khám, chăm chú lắng nghe hướng dẫn của đội ngũ hỗ trợ.

Với nhiều người dân xã Tả Củ Tỷ, đây là dịp hiếm hoi được khám sức khỏe bài bản ngay tại địa phương. Niềm vui càng lớn hơn khi họ được các y, bác sĩ tuyến Trung ương trực tiếp thăm khám bằng nhiều thiết bị y tế hiện đại.

Bà Nguyễn Thị Nga, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Tả Củ Tỷ cho biết, địa phương là xã đặc biệt khó khăn của tỉnh Lào Cai, gồm 15 thôn, bản với gần 7.000 nhân khẩu. Toàn xã hiện có hơn 300 hộ nghèo. Địa hình chia cắt khiến việc đi lại khó khăn, trong khi cơ sở vật chất y tế tại chỗ còn hạn chế.

“Hiện nay, người dân chủ yếu khám chữa bệnh tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Bắc Hà. Từ trung tâm xã đến bệnh viện cách hơn 30km đường đèo, đi mất 1 tiếng đồng hồ; nhiều thôn, bản còn xa hơn. Việc đi lại vất vả khiến người dân ngại đi khám, nhất là người già và người có hoàn cảnh khó khăn”, bà Nga cho biết.

Theo Bí thư Đảng ủy xã, dù mới là thăm khám, sàng lọc ban đầu, chương trình vẫn có ý nghĩa rất lớn đối với người dân địa phương.

“Chúng tôi xúc động khi các y, bác sĩ đã vượt quãng đường xa để đến trực tiếp khám bệnh cho bà con. Nhiều người dân lần đầu tiên được khám tổng quát, lấy máu xét nghiệm nên rất phấn khởi”, bà Nga chia sẻ.

Theo Nhà báo Nguyễn Xuân Toàn, Phó Tổng Biên tập báo Dân trí, Chương trình Tư vấn sức khỏe cộng đồng và tặng quà là hoạt động Nhân ái do báo Dân trí triển khai, nhằm giúp người dân vùng sâu, vùng xa được tiếp cận y tế tuyến cuối.

Trong năm 2025, báo Dân trí đã phối hợp cùng các bệnh viện tổ chức 15 chương trình tư vấn sức khỏe cộng đồng, giúp hàng nghìn người dân được thụ hưởng dịch vụ y tế miễn phí.

"Ở một địa bàn vùng cao còn nhiều thiếu thốn như Tả Củ Tỷ, sự có mặt của các y bác sĩ tuyến Trung ương không chỉ mang đến cơ hội phát hiện bệnh sớm, mà còn giúp người dân nâng cao nhận thức về việc khám sức khỏe định kỳ, điều trị đúng cách và chăm sóc bản thân tốt hơn trong thời gian tới", nhà báo Nguyễn Xuân Toàn nhấn mạnh.

Bà Vàng Thị Niên (dân tộc Tày, ở thôn Nậm Sòn) là một trong những người đến khám từ sớm. Bà bị bướu cổ và tăng huyết áp, nhiều năm nay mỗi tháng lại phải xuống Bắc Hà khám một lần. Mỗi chuyến đi, bà phải vượt quãng đường hơn 30km đèo dốc khúc khuỷu.

“Tuổi cao, đi xa rất mệt. Mỗi lần đi khám phải nhờ con cháu đưa đi, vừa tốn kém vừa vất vả. Nay có bác sĩ về tận xã khám bệnh, tôi mừng lắm!”, bà Niên chia sẻ.

Tại chương trình, người dân được tầm soát nhiều bệnh lý như viêm gan B, kiểm tra đường huyết, siêu âm ổ bụng, siêu âm tuyến giáp, đo độ xơ hóa gan, đánh giá tình trạng gan nhiễm mỡ, khám nội khoa tổng quát và tư vấn dinh dưỡng.

Bên cạnh đó, các bác sĩ cũng tập trung thăm khám những bệnh lý phổ biến ở người cao tuổi như tăng huyết áp, tim mạch, cơ xương khớp và tiểu đường.

Ông Phàn Seo Tiêm (SN 1962, thôn Sảng Mào Phố) cho biết nhiều năm nay thường xuyên đau nhức xương khớp, đi lại khó khăn nhưng chỉ mua thuốc giảm đau uống tạm vì ngại đi viện xa.

“Đi xuống huyện khám mất cả ngày, con cháu còn bận làm nương. Nay được bác sĩ khám, tư vấn tận nơi, tôi mới biết bệnh xương khớp của mình đã nặng, cần uống thuốc đúng và tập luyện thường xuyên”, ông Tiêm nói.

Theo BSCKI Lê Văn Thiệu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, qua thăm khám thực tế, phần lớn người dân mắc các bệnh lý mạn tính như cơ xương khớp, tim mạch, tăng huyết áp.

Một số trường hợp có chỉ số đường huyết rất cao nhưng trước đó chưa từng được phát hiện. Nhiều người chưa ý thức được tình trạng sức khỏe của mình nên chưa dùng thuốc, không tái khám định kỳ, dẫn tới nguy cơ biến chứng cao.

Bên cạnh đó, qua sàng lọc cũng ghi nhận 20 trường hợp mắc viêm gan B. Đối với căn bệnh này, việc tầm soát sớm giúp phát hiện kịp thời các trường hợp dương tính để theo dõi chức năng gan, đánh giá nguy cơ xơ gan và gan nhiễm mỡ, từ đó có hướng điều trị phù hợp.

Các bác sĩ cho biết, do điều kiện đi lại hạn chế nên bà con ít có cơ hội khám sức khỏe định kỳ. Bên cạnh đó, tâm lý chủ quan cũng khiến nhiều người không đi khám dù đã có dấu hiệu bệnh.

Một thực tế khác được ghi nhận là thói quen sinh hoạt và ăn uống của người dân vẫn chưa thực sự khoa học. Việc sử dụng rượu, bia còn khá phổ biến, làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý mạn tính, đặc biệt là bệnh về gan, tim mạch và chuyển hóa.

Từ kết quả khám bệnh, các bác sĩ đã tư vấn cụ thể cho từng trường hợp. Với những người mắc bệnh tim mạch, tăng huyết áp, bà con được điều chỉnh thuốc phù hợp để kiểm soát huyết áp tốt hơn.

Càng về cuối buổi chiều, khu vực cấp phát thuốc càng đông. Người dân lần lượt xếp hàng, lắng nghe nhân viên y tế hướng dẫn cách sử dụng từng loại thuốc.

Niềm vui hiện rõ trên gương mặt nhiều cụ già khi vừa được khám bệnh, vừa nhận thuốc mà không phải lặn lội đi xa. Với người dân vùng cao Tả Củ Tỷ, chương trình không chỉ giúp họ hiểu rõ hơn tình trạng sức khỏe của mình, mà còn mang lại cảm giác yên tâm khi bệnh tật được bác sĩ kiểm tra, tư vấn cụ thể.