Xây dựng văn hóa đọc, kết nối tri thức trong nhà trường và cộng đồng

Đa phương tiện tiếp cận

Quá trình chuyển đổi số đã dần hình thành thói quen cho người đọc theo hướng trải nghiệm đa nền tảng để tiếp cận với nguồn kiến thức vô tận. Tại các trường học, việc phát triển văn hóa đọc được chú trọng, đặc biệt là sự tham gia tích cực của giáo viên và học sinh. Ngoài sách giấy truyền thống, người đọc dễ dàng trải nghiệm song song nguồn sách điện tử thông qua các thiết bị thông minh, mang đến trải nghiệm đa dạng tiện ích.

Em Nguyễn Nhật Vương Gia (Trường FPT PolySchool) chia sẻ, bên cạnh thói quen đọc thì việc nghe “sách nói” trên các nền tảng cũng là một hình thức phổ biến với người trẻ, nhất là học sinh, sinh viên. Ở bất cứ nơi đâu, chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh và tai nghe, em có thể tận dụng tối đa thời gian tiếp thu kiến thức. Thông qua các thiết bị công nghệ, việc học tập, đọc sách trở nên dễ dàng hơn. Dù vậy, em vẫn dành nhiều thời gian cho việc đọc sách giấy khi cần nghiên cứu chuyên sâu hoặc làm tư liệu nguồn.

Mới đây, lần đầu tiên Trường Trung học phổ thông Vĩnh Tường, xã Vĩnh Tường tiếp nhận thư viện điện tử do Thành đoàn và Quỹ Hy vọng - Tập đoàn FPT trao tặng. Thư viện điện tử gồm các máy tính bảng, tai nghe, các tài khoản toán học, nền tảng tiếng Việt, tiếng Anh, giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách chủ động, đa dạng hơn. Đây là ngôi trường nằm xa trung tâm thành phố với trên 1.100 em học sinh theo học, thư viện điện tử đến nhà trường giúp học sinh thuận tiện hơn trong hoạt động tra cứu tài liệu bổ trợ học tập.

Em Thái Hồng Lam, lớp 10A1, Trường Trung học phổ thông Vĩnh Tường, xã Vĩnh Tường, thành phố Cần Thơ nói: Trước đây chúng em tìm nguồn tư liệu từ thư viện truyền thống, điều này khá tốn thời gian, hơn nữa việc cập nhật nguồn sách mới cũng khá chậm. Từ khi trường được trang bị thư viện điện tử, chúng em được tiếp cận đa nền tảng; việc tìm sách, tài liệu học tập nhanh chóng hơn nhiều.

Em Bùi Văn Thiện Tâm, lớp 12A1, Trường Trung học phổ thông Vĩnh Tường cho hay: Đối với học sinh cuối cấp sẽ tìm tài liệu từ nhiều nguồn như trên mạng hoặc đặc mua sách về học thêm đối với những bạn có điều kiện. Trước kia em cũng thường xuyên đến thư viện trường tìm sách, tuy nhiên, thư viện truyền thống sẽ ít có sự cập nhật hơn. Thư viện điện tử rất tiện lợi, em có thể tìm tài liệu và tự photo, nguồn dữ liệu trên không gian mạng và các nền tảng học tập trực tuyến rất phong phú.

Thầy Khưu Hoàng Đệ, Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Vĩnh Tường chia sẻ: Thư viện điện tử không chỉ cung cấp cho thầy và trò công cụ tiên tiến để nghiên cứu, nâng cao chất lượng dạy và học, khuyến khích các em chủ động tìm kiếm khai thác thông tin, tự khám phá tri thức mới. Món quà này giúp học sinh có thêm cơ hội kết nối và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn tài nguyên số, đáp ứng nhu cầu học tập thực tế, góp phần lan tỏa văn hóa đọc trong nhà trường. Học sinh ở địa bàn khó khăn tiếp cận với công nghệ, tri thức một cách dễ dàng.

Lan tỏa văn hóa đọc

Thành đoàn Cần Thơ thông tin, việc đưa thư viện điện tử đến với các trường ở địa bàn vùng sâu, vùng xa sẽ giúp tăng cơ hội tiếp cận tri thức hiện đại cho các em học sinh. Đồng thời, thu hẹp khoảng cách số giữa học sinh nội thành và những trường ở vùng sâu, vùng xa, hỗ trợ đổi mới thêm phương pháp dạy và học, giúp giáo viên và học sinh có thêm tư liệu ứng dụng.

Ông Nguyễn Hữu Nghĩa, Phó Bí thư Thành đoàn Cần Thơ cho biết: Thời gian tới, ngoài việc phối hợp triển khai các thư viện điện tử, Thành đoàn sẽ liên kết cùng các đơn vị tài trợ thực hiện “Không gian số cho em” với quy mô từ 20-25 phòng học. Hoạt động này sẽ hướng tới việc trang bị các thiết bị cần thiết về công nghệ thông tin, nhất là cho các trường vùng sâu, vùng xa để việc học tập tốt hơn.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Cần Thơ thông tin, nhiều mô hình “Thư viện thân thiện”, “Xe sách lưu động”, “Tủ sách lớp học”, “Tủ sách cộng đồng”… đã được triển khai trên địa bàn. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo in ấn 200 bảng mã QR về nguồn vốn tài liệu số trên Cổng thông tin điện tử Thư viện thành phố; hướng dẫn, giới thiệu, khuyến khích, vận động giáo viên, học sinh sử dụng, khai thác để phục vụ giảng dạy và học tập trong thời kỳ chuyển đổi số. Việc này nhằm khuyến khích và tác động tích cực đến việc đọc sách, giúp giáo viên, học sinh hiểu về vai trò và ý nghĩa của thư viện trong việc xây dựng xã hội học tập, hình thành thói quen đọc sách từ lứa tuổi học sinh, phát triển văn hóa đọc trong nhà trường, nơi cộng đồng.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đào Thị Thanh Thúy nêu rõ, thông qua các hoạt động phục vụ sách báo tại trường học đã tác động tích cực đến việc đọc sách, củng cố, tạo dựng thói quen đọc sách cho học sinh, bồi dưỡng tinh thần học tập suốt đời và phát triển văn hóa đọc. Các hoạt động luôn nhận được sự đồng tình, hưởng ứng tích cực của các nhà trường. Thời gian tới, Sở sẽ tiếp tục phối hợp để phát huy hiệu quả chương trình tài trợ do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các đơn vị liên quan để tổ chức xe thư viện lưu động đa phương tiện tại các thư viện trường nhằm phục vụ đọc sách in, hướng dẫn tra cứu tài liệu số và đọc sách trên cổng thông tin điện tử của thư viện thành phố, đố vui và trả lời câu hỏi...Sở tổ chức biên soạn, in ấn tài liệu hướng dẫn sử dụng, khuyến khích và vận động giáo viên, học sinh sử dụng hiệu quả nguồn tài liệu số của thư viện.